Κάστανο Πηλίου: Γιατί μένουν απούλητοι καρποί στα δέντρα και η κίνηση για ΠΟΠ

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται τις τελευταίες δέκα ημέρες η συγκομιδή κάστανου στις ορεινές περιοχές του Πηλίου, με τους παραγωγούς σε Ζαγορά, Πουρί και Μακρυρράχη να παραδίδουν καθημερινά τις ποσότητές τους στον Αγροτικό Συνεταιρισμό Ζαγοράς. Παρά τη συνολικά καλή ποιότητα και τον ικανοποιητικό όγκο, το έντονο έλλειμμα βροχοπτώσεων του Αυγούστου άφησε έντονο αποτύπωμα στα μεγέθη, αφήνοντας ορισμένα κτήματα χωρίς καν συγκομιδή.

Για τον παραγωγό του ανατολικού Πηλίου, η φετινή εξέλιξη μεταφράζεται σε άμεση οικονομική πίεση: τα μικρά μεγέθη δεν καλύπτουν τις εμπορικές προδιαγραφές πρώτης διαλογής, ενώ η χειρωνακτική διαλογή εκτοξεύει τα μεροκάματα. Την ίδια ώρα, ο Συνεταιρισμός επιχειρεί να θωρακίσει την υπεραξία του προϊόντος, προετοιμάζοντας επίσημο φάκελο για κατοχύρωση Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) ή Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ).

Μικροκαρπία και εγκατάλειψη κτημάτων

Η εικόνα στα χωράφια επιβεβαιώνει τα δεδομένα που καταγράφονται σε πανελλαδικό επίπεδο, όπως είχαμε αναφέρει για τη φετινή παραγωγή κάστανου και την έλλειψη μεγάλων μεγεθών. Η παρατεταμένη ξηρασία του καλοκαιριού περιόρισε την ανάπτυξη της ψίχας, με αποτέλεσμα οι όψιμες βροχές του Σεπτεμβρίου να μην προλάβουν να διορθώσουν την κατάσταση σε αρκετά αγροτεμάχια.

«Έχουμε αρκετή ποσότητα, ωστόσο σε κάποια σημεία που βρίσκονται καλλιέργειες έχουμε μικρά μεγέθη καρπών. Είναι κάποια χωράφια φέτος στα οποία δεν θα χρειαστεί καν να μπούμε μέσα για να μαζέψουμε τα κάστανα, αφού είναι πολύ μικρά», σημειώνει χαρακτηριστικά ο παραγωγός από το Πουρί, Σταύρος Κούτνας. Όταν το μέγεθος υπολείπεται σημαντικά των εμπορικών βαθμίδων, το κόστος για το ράβδισμα και τη συλλογή ξεπερνά το προσδοκώμενο έσοδο, οδηγώντας τους καλλιεργητές στην απόφαση να αφήσουν την παραγωγή ασυγκόμιστη.

Αυξημένα εργατικά και φυτοπροστασία

Η συγκομιδή στις απότομες πλαγιές του Πηλίου παραμένει αυστηρά χειρωνακτική. Μετά το ράβδισμα και το μάζεμα, ακολουθεί εξονυχιστικός διαχωρισμός των ακατάλληλων καρπών στο χέρι. «Διαχωρίζουμε τα κάστανα με το χέρι, αφαιρώντας από τις ποσότητες τα ακατάλληλα για διάθεση στην αγορά. Αυτό είναι μία απαιτητική διαδικασία», εξηγεί η παραγωγός Πόπη Γεωργίου.

Παράλληλα, το λειτουργικό κόστος βαραίνει υπέρμετρα τον τελικό ισολογισμό. Όπως υπογραμμίζει η καστανοπαραγωγός Μαρία Μπιφάνη, οι ανάγκες για φυτοπροστασία έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Η απειλή από μυκητολογικές προσβολές και εντομολογικούς εχθρούς παραμένει διαρκής, υπενθυμίζοντας τις πιέσεις που έχει δεχθεί η περιοχή, όπως είχαμε καταγράψει με τις παρεμβάσεις για τη σφήκα της καστανιάς. Σε συνδυασμό με την πίεση που βιώνουν οι ίδιοι παραγωγοί στα μήλα, όπου τα περιθώρια κέρδους πιέζονται κάτω από το κόστος παραγωγής, το κάστανο καλείται να καλύψει κρίσιμες ταμειακές ανάγκες.

Ο φάκελος για ΠΟΠ και η εμπορική διέξοδος

Απέναντι στις στρεβλώσεις των εμπορικών δικτύων, ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Ζαγοράς θέτει σε τροχιά την επίσημη πιστοποίηση της παραγωγής. Όπως αναφέρει ο υπεύθυνος Επικοινωνίας του φορέα, Αντώνης Πολίτης, το κάστανο αποτελεί διαχρονικό στυλοβάτη της τοπικής οικονομίας με ιστορικές καταγραφές από την αρχαία πόλη Κασταναία έως εμπορικούς οδηγούς του 1815.

«Ο Συνεταιρισμός έχει καταγράψει, έχει μελετήσει και προσπαθεί να υποβάλει φάκελο για την κατοχύρωση Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης ή Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης για τα κάστανα Πηλίου», επισημαίνει ο κ. Πολίτης, χαρακτηρίζοντας την πιστοποίηση αναγκαίο εργαλείο ευρωπαϊκής εμβέλειας και προστιθέμενης αξίας. Η πρωτοβουλία αυτή ακολουθεί ανάλογες κινήσεις άλλων ορεινών κέντρων, όπως η προσπάθεια πιστοποίησης που βρίσκεται σε εξέλιξη για το κάστανο Πάικου.

Σε μια χρονιά όπου η αγορά αναζητά διακαώς μεγάλα μεγέθη πληρώνοντας χαμηλότερα τα μικρότερα, η θεσμική θωράκιση της γεωγραφικής προέλευσης αποτελεί τον μοναδικό τρόπο ώστε η υψηλή ποιότητα του καρπού να μην εξανεμίζεται στις διακυμάνσεις του καιρού.

*Μείνετε συντονισμένοι στο e-agrotis.gr για όλες τις εξελίξεις σχετικά με τη συγκομιδή, τις τιμές παραγωγού και την πορεία του φακέλου κατοχύρωσης ΠΟΠ/ΠΓΕ. Εσείς πώς βλέπετε τη φετινή ποιότητα και τα μεγέθη στην περιοχή σας; Μοιραστείτε την εμπειρία σας στα σχόλια παρακάτω.*

Πηγή: ertnews.gr