Τέλος η αιρεσιμότητα; Οι 14 κανόνες της «υπεύθυνης διαχείρισης» στη νέα ΚΑΠ
Σήμερα, για να πάρετε ολόκληρη την επιδότηση, πρέπει να τηρείτε την αιρεσιμότητα — τις Κανονιστικές Απαιτήσεις Διαχείρισης (ΚΑΔ) και τα Πρότυπα Καλής Γεωργικής και Περιβαλλοντικής Κατάστασης (ΚΠΚΚ). Η πρόταση για τη νέα ΚΑΠ την ξαναστήνει με νέο όνομα: «υπεύθυνη διαχείριση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων» (Άρθρο 3).
Από τι αποτελείται
- Κανονιστικές απαιτήσεις διαχείρισης για κλίμα, περιβάλλον, δημόσια υγεία και καλή μεταχείριση των ζώων (Παράρτημα Ι, Μέρος Α — ΚΑΔ 1 έως 11).
- Κοινωνική αιρεσιμότητα για τους όρους εργασίας και την ασφάλεια των εργαζομένων (Μέρος Β — ΚΑΔ 12 έως 14).
- Προστατευτικές πρακτικές που ορίζει η ίδια η Ελλάδα, πάνω σε τρεις στόχους της ΕΕ (Μέρος Γ).
Οι 14 κανονιστικές απαιτήσεις
| ΚΑΔ | Νομοθεσία | Τι ελέγχει |
| 1 | Οδηγία-πλαίσιο για τα νερά 2000/60 | Έλεγχος διάχυτης ρύπανσης από φωσφορικά |
| 2 | Οδηγία νιτρορύπανσης 91/676 | Κανόνες λίπανσης στις ευπρόσβλητες ζώνες |
| 3 | Οδηγία για τα πτηνά 2009/147 | Προστασία άγριων πουλιών |
| 4 | Οδηγία οικοτόπων 92/43 | Περιοχές Natura |
| 5 | Κανονισμός 178/2002 | Ασφάλεια τροφίμων, ιχνηλασιμότητα |
| 6 | Οδηγία 96/22 | Απαγόρευση ορμονών στη ζωική παραγωγή |
| 7 | Κανονισμός 1107/2009 | Σωστή χρήση φυτοπροστατευτικών |
| 8 | Οδηγία 2009/128 | Ορθολογική χρήση φυτοφαρμάκων, αποθήκευση, κατάλοιπα |
| 9 – 11 | Οδηγίες 2008/119, 2008/120, 98/58 | Καλή μεταχείριση μόσχων, χοίρων, εκτρεφόμενων ζώων |
| 12 | Οδηγία 2019/1152 | Διαφανείς όροι εργασίας |
| 13 | Οδηγία 89/391 | Ασφάλεια και υγεία στην εργασία |
| 14 | Οδηγία 2009/104 | Ασφάλεια εξοπλισμού εργασίας (π.χ. μηχανήματα) |
Οι περισσότερες απαιτήσεις είναι ήδη νόμος και ισχύουν σήμερα. Η διαφορά είναι ότι η τήρησή τους «δένεται» με την ενίσχυση.
Οι τρεις στόχοι των προστατευτικών πρακτικών
Αντί για λίστα με εννέα ΚΠΚΚ, η πρόταση βάζει στόχους και αφήνει την Ελλάδα να ορίσει τις πρακτικές, προσαρμοσμένες στα εδάφη και στο κλίμα της:
| Στόχος | Τι περιλαμβάνει |
| α) Εδάφη πλούσια σε άνθρακα, τοπίο, λειμώνες | Υγρότοποι, τυρφώνες, χαρακτηριστικά τοπίου· ευαίσθητοι μόνιμοι λειμώνες σε Natura |
| β) Έδαφος | Αντιδιαβρωτική προστασία · προστασία σε ευαίσθητες περιόδους · αμειψισπορά ή διαφοροποίηση · διαχείριση υπολειμμάτων με απαγόρευση καύσης σε αρόσιμη γη |
| γ) Νερά | Προστασία ρεμάτων και υπόγειων νερών από ρύπανση και απορροές, π.χ. ζώνες ανάσχεσης κατά μήκος των υδάτινων ρευμάτων |
Η απαγόρευση καύσης υπολειμμάτων σε αρόσιμη γη γράφεται ρητά στο Παράρτημα Ι. Για τα κλαδέματα των δενδρωδών, το τι θα ισχύει θα εξαρτηθεί από τις πρακτικές που θα ορίσει η Ελλάδα.
Εξαιρέσεις και ευελιξίες
- Μικροκαλλιεργητές: δεν τους αφορούν τα Μέρη Α και Γ (ισχύει μόνο η κοινωνική αιρεσιμότητα).
- Βιοκαλλιεργητές: όταν όλη η εκμετάλλευση είναι πιστοποιημένη, θεωρούνται αυτομάτως συμμορφωμένοι με τους στόχους για έδαφος και νερά.
- Ειδικές εξαιρέσεις ανά καλλιέργεια, τύπο εδάφους ή σύστημα, π.χ. όταν ζημιές σε λειμώνες προκαλούν άγρια ζώα — περιορισμένες σε έκταση.
- Προσωρινές παρεκκλίσεις όταν ο καιρός δεν επιτρέπει την εφαρμογή μιας πρακτικής.
- Ισοδύναμες πρακτικές: όποιος αναλαμβάνει γεωργοπεριβαλλοντική δέσμευση που πετυχαίνει τον ίδιο στόχο, λογίζεται συμμορφωμένος.
Σε ποιες ενισχύσεις ισχύει
Η υπεύθυνη διαχείριση αφορά την ενίσχυση ανά εκτάριο, τις συνδεδεμένες, το βαμβάκι, την εξισωτική, τις ενισχύσεις Natura, τις γεωργοπεριβαλλοντικές δράσεις και τα τοπικά προϊόντα στα μικρά νησιά του Αιγαίου (Άρθρο 3 παρ. 2).
Διαβάστε επίσης: Νέα ΚΑΠ 2028-2034: Ο πλήρης οδηγός της πρότασης για τον Έλληνα αγρότη
Πού βρίσκεται η νέα ΚΑΠ και τι ακολουθεί
- Είναι ακόμη πρόταση, όχι νόμος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την κατέθεσε στις 16 Ιουλίου 2025. Για να ισχύσει πρέπει να συμφωνήσουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο — ποσά και λεπτομέρειες μπορεί να αλλάξουν.
- Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας (28-29 Σεπτεμβρίου 2026): οι υπουργοί καλωσόρισαν την πρόοδο, αλλά ζήτησαν απλούστερους κανόνες, μεγαλύτερη ευελιξία στη φθίνουσα ενίσχυση και στο πλαφόν και βελτίωση των ορισμών «γεωργού» και «ενεργού γεωργού». Στόχος της Ιρλανδικής Προεδρίας: κοινή θέση των κρατών στις 26-27 Οκτωβρίου 2026.
- Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: κατατέθηκαν 3.500 τροπολογίες. Ο εισηγητής προτείνει να καταργηθεί η φθίνουσα μείωση, το πλαφόν των 100.000 € να γίνει προαιρετικό για τα κράτη, να μπει υποχρεωτικό πλαφόν 500.000 € και υποχρεωτική αναδιανεμητική ενίσχυση 15%. Ψηφοφορία στην επιτροπή Γεωργίας τον Δεκέμβριο 2026, στην Ολομέλεια τον Ιανουάριο 2027.
- Χρήματα: τα τελικά ποσά κρίνονται μαζί με τον προϋπολογισμό της ΕΕ 2028-2034, που ήταν στην ατζέντα της Συνόδου Κορυφής 15-16 Οκτωβρίου 2026.
- Ως το τέλος του 2027 δεν αλλάζει τίποτα: ισχύει το Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ 2023-2027. Οι νέοι κανόνες προτείνεται να εφαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου 2028.
Πηγή: Πρόταση Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον καθορισμό των όρων εφαρμογής της ενωσιακής στήριξης στην κοινή γεωργική πολιτική για την περίοδο 2028-2034, COM(2025) 560 final – 2025/0241 (COD), 16.7.2025. Κατάσταση διαπραγματεύσεων: σημείωμα της Προεδρίας του Συμβουλίου 12978/26 (10.9.2026), ανακοίνωση του Συμβουλίου Γεωργίας 28-29.9.2026 και σχέδιο έκθεσης της επιτροπής Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
