Νέοι αγρότες στη νέα ΚΑΠ: Η «δέσμη εκκίνησης» και η ενίσχυση έως 300.000 €

Μόνο ένα μικρό ποσοστό των Ευρωπαίων αγροτών είναι κάτω των 40 ετών — το αναγνωρίζει η ίδια η πρόταση. Γι’ αυτό η νέα ΚΑΠ βάζει στο κέντρο την ανανέωση των γενεών, με ένα πακέτο που ονομάζεται «δέσμη εκκίνησης» (starter pack) και ενίσχυση εγκατάστασης έως 300.000 €.

Ενίσχυση εγκατάστασης: έως 300.000 €

Το Άρθρο 14 προβλέπει στήριξη για:

• την εγκατάσταση νέων γεωργών,
• την εκκίνηση αγροτικών επιχειρήσεων που συνδέονται με γεωργία ή δασοκομία, μαζί με την εγκατάσταση νεοεισερχόμενων γεωργών (όχι απαραίτητα νέων σε ηλικία),
• τη διαφοροποίηση του εισοδήματος των αγροτικών νοικοκυριών με μη γεωργικές δραστηριότητες,
• την επιχειρηματική ανάπτυξη μικρών εκμεταλλεύσεων.

Η στήριξη δίνεται ως κατ’ αποκοπή ποσό, ως χρηματοδοτικό μέσο (π.χ. δάνειο, εγγύηση) ή συνδυασμός τους, με ανώτατο όριο 300.000 €. Προϋπόθεση είναι επιχειρηματικό σχέδιο, το περιεχόμενο του οποίου ορίζει η Ελλάδα.

Τα 10 μέτρα της δέσμης εκκίνησης

Το Άρθρο 16 ορίζει ότι η δέσμη περιλαμβάνει το σύνολο των παρακάτω:

1. Ενίσχυση εγκατάστασης (Άρθρο 14).
2. Αυξημένη στήριξη ανά εκτάριο για νέους.
3. Ενίσχυση μικροκαλλιεργητών με στόχευση στους νέους.
4. Επενδύσεις με υψηλότερο ποσοστό ενίσχυσης για νέους.
5. Χρηματοδοτικά μέσα (δάνεια, εγγυήσεις) για επενδύσεις νέων.
6. Στήριξη για εκκίνηση αγροτικών επιχειρήσεων.
7. Πρόσβαση σε καινοτομία μέσω επιχειρησιακών ομάδων EIP-AGRI.
8. Συνεργασία μεταξύ γενεών, συμπεριλαμβανομένης της διαδοχής στις εκμεταλλεύσεις.
9. Υπηρεσίες αντικατάστασης (αρωγής) στην εκμετάλλευση.
10. Συμβουλές και κατάρτιση προσαρμοσμένες στους νέους.

Ενιαίο σημείο πρόσβασης

Κάθε χώρα υποχρεούται να δημιουργήσει ενιαίο σημείο πρόσβασης για τους νέους αγρότες: πληροφορίες για όλες τις ευκαιρίες στήριξης, καθοδήγηση και βοήθεια στις αιτήσεις (Άρθρο 16 παρ. 3). Αν γίνει σωστά, τέλος στο «γύρνα από υπηρεσία σε υπηρεσία».

Υποχρεωτική εθνική στρατηγική

Το Άρθρο 15 ζητά από κάθε κράτος στρατηγική ανανέωσης των γενεών με: αξιολόγηση της δημογραφικής κατάστασης, τα εμπόδια εισόδου των νέων (γη, κεφάλαια) και μέτρα για την άρση τους, τον τρόπο εφαρμογής της δέσμης εκκίνησης και τις συνέργειες με εθνικά μέτρα. Κατά την Επιτροπή, ο στόχος σε επίπεδο ΕΕ είναι να πηγαίνει περίπου 6% των πόρων σε νέους γεωργούς.

Κανόνες που «ελαφρύνουν» τα πρώτα χρόνια

Οι νέοι που εγκαθίστανται για πρώτη φορά ως υπεύθυνοι εκμετάλλευσης μπορούν να πάρουν στήριξη για επενδύσεις συμμόρφωσης με ευρωπαϊκές απαιτήσεις για έως 36 μήνες από την εγκατάσταση ή μέχρι να ολοκληρωθεί το επιχειρηματικό τους σχέδιο (Άρθρο 13 παρ. 7). Στη διαχείριση κινδύνων, επιτρέπεται εναλλακτικός τρόπος υπολογισμού ζημιών για νέους, που δεν έχουν ιστορικό παραγωγής (Άρθρο 12 παρ. 3).

Τι δεν ξέρουμε ακόμα

• Το όριο ηλικίας του «νέου γεωργού» — ορίζεται στον κανονισμό του ενιαίου Ταμείου και στο εθνικό σχέδιο.
• Τα ποσά της πρώτης εγκατάστασης στην Ελλάδα — τα 300.000 € είναι ταβάνι, όχι ποσό.
• Τα ποσοστά επιδότησης των επενδύσεων για νέους.

Στο Ευρωκοινοβούλιο έχουν ήδη κατατεθεί προτάσεις για υψηλότερο υποχρεωτικό ποσοστό για τους νέους· η τελική εικόνα θα φανεί στις διαπραγματεύσεις.

Πού βρίσκεται η νέα ΚΑΠ και τι ακολουθεί

• Είναι ακόμη πρόταση, όχι νόμος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την κατέθεσε στις 16 Ιουλίου 2025. Για να ισχύσει πρέπει να συμφωνήσουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο — ποσά και λεπτομέρειες μπορεί να αλλάξουν.
• Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας (28-29 Σεπτεμβρίου 2026): οι υπουργοί καλωσόρισαν την πρόοδο, αλλά ζήτησαν απλούστερους κανόνες, μεγαλύτερη ευελιξία στη φθίνουσα ενίσχυση και στο πλαφόν και βελτίωση των ορισμών «γεωργού» και «ενεργού γεωργού». Στόχος της Ιρλανδικής Προεδρίας: κοινή θέση των κρατών στις 26-27 Οκτωβρίου 2026.
• Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: κατατέθηκαν 3.500 τροπολογίες. Ο εισηγητής προτείνει να καταργηθεί η φθίνουσα μείωση, το πλαφόν των 100.000 € να γίνει προαιρετικό για τα κράτη, να μπει υποχρεωτικό πλαφόν 500.000 € και υποχρεωτική αναδιανεμητική ενίσχυση 15%. Ψηφοφορία στην επιτροπή Γεωργίας τον Δεκέμβριο 2026, στην Ολομέλεια τον Ιανουάριο 2027.
• Χρήματα: τα τελικά ποσά κρίνονται μαζί με τον προϋπολογισμό της ΕΕ 2028-2034 (Σύνοδος Κορυφής 15-16 Οκτωβρίου 2026).
• Ως το τέλος του 2027 δεν αλλάζει τίποτα: ισχύει το Στρατηγικό Σχέδιο ΚΑΠ 2023-2027. Οι νέοι κανόνες προτείνεται να εφαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου 2028.

Πηγή: Πρόταση Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον καθορισμό των όρων εφαρμογής της ενωσιακής στήριξης στην κοινή γεωργική πολιτική για την περίοδο 2028-2034, COM(2025) 560 final – 2025/0241 (COD), 16.7.2025. Κατάσταση διαπραγματεύσεων: σημείωμα της Προεδρίας του Συμβουλίου 12978/26 (10.9.2026), ανακοίνωση του Συμβουλίου Γεωργίας 28-29.9.2026 και σχέδιο έκθεσης της επιτροπής Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.