ΑΑΔΕ ιχνηλασιμότητα γάλακτος και κρέατος: το νέο σύστημα ελέγχου
Η ΑΑΔΕ προσανατολίζεται σε ένα αυστηρότερο σύστημα ηλεκτρονικής ιχνηλάτησης γάλακτος και κρέατος, από την παραγωγή έως τη διάθεση στα ράφια, με στόχο να μπει φρένο στις ελληνοποιήσεις. Το θέμα τέθηκε σε πρόσφατη σύσκεψη της Αρχής με εκπροσώπους του κτηνοτροφικού κλάδου, όπως αποκάλυψε ο πρώην αναπληρωτής πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ) και μέλος του Δ.Σ. της ΕΘΕΑΣ, Χρήστος Τσοπάνος.
Η πρακτική συνέπεια για τον παραγωγό είναι απλή στη σύλληψη, αυστηρή στην εφαρμογή: κάθε ποσότητα γάλακτος ή κρέατος που θα φεύγει από την εκμετάλλευση θα φέρει ηλεκτρονικό barcode, το οποίο θα «ανεβαίνει» σε βάση δεδομένων και θα διασταυρώνεται με την ποσότητα τελικού προϊόντος που παράγει η μεταποιητική μονάδα. Αν οι κωδικοί δεν βγαίνουν λογαριασμός, θα υπάρχει ένδειξη ελληνοποίησης.
Τι είναι πραγματικά νέο σε σχέση με όσα ξέραμε
Όπως είχαμε αναφέρει, το ΥΠΑΑΤ και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης σχεδιάζουν εδώ και μήνες ολοκληρωμένο σύστημα ιχνηλασιμότητας, ενώ η ΑΑΔΕ επεκτείνει παράλληλα το myDATA σε γάλα, κρέας, μέλι και πατάτες. Το νέο στοιχείο εδώ είναι διπλό: πρώτον, τίθεται συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα 40 ημερών για την οριστικοποίηση της φόρμας δήλωσης στοιχείων, με στόχο να είναι έτοιμη έως τα Χριστούγεννα. Δεύτερον, αποκαλύπτεται ο μηχανισμός λειτουργίας: το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής και το σύστημα «Άρτεμις 2» —που, σύμφωνα με τον κ. Τσοπάνο, «δεν έχει ακόμη τεθεί σε πλήρη εφαρμογή»— θα αποτελέσουν τη ραχοκοκαλιά της αντιστοίχισης πρώτης ύλης με τελικό προϊόν.
«Στόχος της διαδικασίας είναι να πιάσει τους παραγωγούς από παντού, να μην αφήσει να περνάει τίποτα, και από την άλλη πλευρά να πατάξει τις ελληνοποιήσεις», δήλωσε ο Χρήστος Τσοπάνος. Η ταυτόχρονη ένδειξη που εξετάζεται —«ελληνικό» για το εγχώριο γάλα και «ΕΕ» για το εισαγόμενο— μοιάζει με απλή ετικέτα, αλλά ουσιαστικά μεταφέρει την ευθύνη απόδειξης στη μεταποιητική μονάδα, όχι στον καταναλωτή.
Η πίεση στην τιμή του πρόβειου γάλακτος
Οι αυστηρότεροι έλεγχοι έρχονται την ώρα που η εγχώρια παραγωγή πρόβειου γάλακτος υποχωρεί, ενώ η ζήτηση κινείται αντίθετα. Κατά το επτάμηνο του 2026 η παραγωγή διαμορφώθηκε στους 540.000 τόνους, έναντι 580.000 τόνων στο αντίστοιχο διάστημα του 2025 — μείωση περίπου 40.000 τόνων, δηλαδή σχεδόν 7%.
Η στενότητα προσφοράς έχει ήδη μεταφερθεί στην τιμή παραγωγού, που έχει φτάσει περίπου τα 1,90 ευρώ το κιλό. Με δεδομένο ότι η πρώτη ύλη είναι ο κυριότερος παράγοντας κόστους της φέτας, ο κ. Τσοπάνος εκτίμησε ότι, αν η τιμή παραγωγού παραμείνει σε αυτά τα επίπεδα, η χονδρική τιμή της φέτας μπορεί να ανέβει στα 15-16 ευρώ το κιλό, από τα σημερινά 12-13 ευρώ — άνοδος της τάξης του 20-25%. Ήδη μέρος της ζήτησης μετακινείται προς φθηνότερα λευκά τυριά, μια εξέλιξη που δείχνει πόσο άμεσα η τιμή στο χωράφι περνάει στο καλάθι του καταναλωτή.
Το κρέας: 85% εισαγόμενο, ίδια λογική ελέγχου
Το ίδιο μοντέλο εξετάζεται και για το κρέας, όπου το ζήτημα της ιχνηλασιμότητας αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω του όγκου των εισαγωγών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη σύσκεψη, περίπου το 85% του κρέατος που καταναλώνεται στη χώρα είναι εισαγόμενο — ποσοστό που εξηγεί γιατί η ΑΑΔΕ θεωρεί κρίσιμο τον έλεγχο προέλευσης πριν το προϊόν φτάσει στη λιανική με ελληνική «ταμπέλα».
Γιατί δεν λύνεται εύκολα
Η αποκατάσταση της παραγωγής δεν είναι θέμα μηνών. Η ανασύσταση των κοπαδιών απαιτεί χρόνο, είτε μέσω διατήρησης περισσότερων αρνιών είτε μέσω εισαγωγών ζώων, με προσοχή στις φυλές που ταιριάζουν στην παραγωγή γάλακτος για φέτα. Παράλληλα, ο εμβολιασμός κατά ζωονόσων —μια λύση που θα μείωνε τον κίνδυνο απωλειών— δημιουργεί δικό του πρόβλημα, καθώς θα έθετε σε αμφισβήτηση το καθεστώς ΠΟΠ της φέτας. Αυτό καθιστά την πρόληψη και την επιτήρηση των νόσων πιο κρίσιμη από ποτέ, χωρίς εύκολη διαφυγή.
Η επόμενη ημέρα του κλάδου, σύμφωνα με τον κ. Τσοπάνο, τοποθετείται μετά το 2029, όταν αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί οι επενδύσεις που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη στη βιομηχανία τροφίμων — στοιχείο που, σε συνδυασμό με τη νέα ιχνηλασιμότητα, όπως είχαμε αναφέρει για την επέκταση του myDATA, δείχνει προς ένα πιο ελεγχόμενο —αλλά και πιο σφιχτό— καθεστώς για ολόκληρη την αλυσίδα γάλακτος και κρέατος. Το σύστημα barcode έρχεται να συμπληρώσει και την ηλεκτρονική σήμανση των αιγοπροβάτων, κλείνοντας τον κύκλο ελέγχου από το ζώο έως το ράφι.
Οι παραγωγοί και οι επαγγελματίες του κλάδου καλούνται να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και να προετοιμάζονται για τις νέες ψηφιακές υποχρεώσεις, καθώς το χρονοδιάγραμμα των 40 ημερών μετρά ήδη αντίστροφα. Μείνετε συντονισμένοι στο e-agrotis.gr για όλες τις νεότερες οδηγίες και τις τεχνικές λεπτομέρειες μόλις ανακοινωθούν επίσημα από τις αρχές.
