Μηδενικός φόρος αγροτών: Γιατί οι 4 στους 5 δεν θα δουν ούτε ευρώ

Το μέτρο του μηδενικού φορολογικού συντελεστή για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ, που ανακοινώθηκε από τη ΔΕΘ, αποκτά πλέον πλήρη εικόνα: από τους 245.907 κατά κύριο επάγγελμα αγρότες της χώρας, μόλις 47.091 θα δουν ουσιαστικό όφελος στην τσέπη τους. Οι υπόλοιποι 198.816 —περίπου 4 στους 5— είτε βρίσκονται ήδη κάτω από τα σημερινά όρια φορολόγησης είτε δεν πληρούν την προϋπόθεση του 50% του εισοδήματος από αγροτικές εργασίες.

Για όσους πληρούν τις προϋποθέσεις, η αλλαγή είναι σημαντική: το αφορολόγητο όριο για αγρότη χωρίς παιδιά εκτινάσσεται από τα 8.633 ευρώ στα 22.204 ευρώ, με το ετήσιο όφελος να φτάνει έως 2.900 ευρώ. Το ποσό αυτό όμως δεν θα φανεί στις τσέπες πριν από το 2027, καθώς αφορά εισοδήματα που θα αποκτηθούν μέσα στο 2026.

Όπως είχαμε αναφέρει όταν ο Κυριάκος Πιερρακάκης παρουσίασε τα πρώτα στοιχεία της ρύθμισης, η αρχιτεκτονική του μέτρου ήταν ήδη γνωστή από τις αρχές Σεπτεμβρίου: 245.907 δικαιούχοι στα χαρτιά, 47.091 με πραγματικό όφελος. Το νέο υλικό δεν αλλάζει αυτούς τους αριθμούς — τους επιβεβαιώνει, εστιάζοντας όμως πλέον στο «γιατί» της απόκλισης και στο ποιοι ακριβώς μένουν εκτός.

Γιατί οι 4 στους 5 δεν κερδίζουν τίποτα

Η εξήγηση κρύβεται σε δύο διαφορετικές κατηγορίες αγροτών που δεν επωφελούνται:

Η πρώτη κατηγορία είναι όσοι έχουν ήδη χαμηλό εισόδημα, κάτω από τα προηγούμενα όρια αφορολόγητου (8.633 ευρώ για άγαμο χωρίς τέκνα). Αυτοί δεν πλήρωναν ούτως ή άλλως φόρο, οπότε η μετάβαση σε μηδενικό συντελεστή έως τις 20.000 ευρώ δεν αλλάζει τίποτα στην πράξη — απλώς επισημοποιεί μια κατάσταση που ήδη ίσχυε.

Η δεύτερη κατηγορία είναι διαφορετική και πιο αυστηρή: αφορά όσους δηλώνουν αγροτικά εισοδήματα αλλά δεν πληρούν το κριτήριο του «κατά κύριο επάγγελμα αγρότη» — δηλαδή το 50% του συνολικού ατομικού εισοδήματος να προέρχεται από τη γη. Μισθωτοί με αγρόκτημα, συνταξιούχοι που καλλιεργούν συμπληρωματικά, ελεύθεροι επαγγελματίες με δεύτερη απασχόληση στην ύπαιθρο — όλοι αυτοί μένουν εκτός ρύθμισης, ανεξάρτητα από το ύψος του αγροτικού τους εισοδήματος.

Το παράδειγμα σε αριθμούς

Για να γίνει αντιληπτό το πραγματικό μέγεθος του οφέλους, ας δούμε τι σημαίνει στην πράξη για έναν δικαιούχο αγρότη:

Κατηγορία	Πριν	Μετά	Διαφορά
Αφορολόγητο (άγαμος, χωρίς τέκνα)	8.633 €	22.204 €	+13.571 €
Μέγιστο ετήσιο φορολογικό όφελος	—	έως 2.900 €	—
Δικαιούχοι στα χαρτιά	—	245.907	—
Δικαιούχοι με πραγματικό όφελος	—	47.091	19,1% του συνόλου

Με απλά λόγια: αν κατανείμουμε το συνολικό όφελος στους πραγματικούς δικαιούχους, μιλάμε για μέτρο που στοχεύει σε λιγότερους από 1 στους 5 δηλωμένους επαγγελματίες αγρότες της χώρας — μια πολύ πιο περιορισμένη εμβέλεια από αυτή που αφήνει να εννοηθεί ο αρχικός τίτλος «245.907 αγρότες».

Πότε θα φανεί στην πράξη

Το μέτρο αφορά αποκλειστικά εισοδήματα που θα δημιουργηθούν εντός του 2026. Αυτό σημαίνει ότι το λογιστικό όφελος δεν θα εμφανιστεί στις φορολογικές δηλώσεις που υποβάλλονται φέτος, αλλά σε εκείνες του 2027, όταν θα δηλωθούν τα εισοδήματα της τρέχουσας χρονιάς. Όσοι αγρότες περιμένουν άμεση ελάφρυνση στην επόμενη φορολογική δήλωση θα απογοητευτούν — η αλλαγή έχει ήδη καθυστέρηση ενός πλήρους φορολογικού κύκλου.

Το ζήτημα του ποιος θεωρείται «κατά κύριο επάγγελμα αγρότης» δεν είναι καινούργιο θέμα τριβής· όπως είχαμε καταγράψει στο ρεπορτάζ μας για το ΦΕΚ που άλλαξε τα κριτήρια αυτής της ιδιότητας, η ΑΑΔΕ έχει ήδη αυστηροποιήσει τους ελέγχους γύρω από τον χαρακτηρισμό αυτό, κάτι που τώρα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αφού συνδέεται άμεσα με χιλιάδες ευρώ φορολογικού οφέλους ή απώλειας.

Η Πανελλαδική Επιτροπή Μπλόκων είχε ήδη εκφράσει επιφυλάξεις για το μέτρο όταν ανακοινώθηκε από τη ΔΕΘ, χαρακτηρίζοντάς το «τρικ» λόγω του περιορισμένου αριθμού ουσιαστικών δικαιούχων — μια κριτική που τα νέα στοιχεία φαίνεται να επιβεβαιώνουν αριθμητικά.