ΥΠΑΑΤ – ΟΟΣΑ: Ψηφιακό μπλόκο στις απάτες των βιολογικών
Σε επίσημη συνεργασία τεχνικής βοήθειας με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) προχώρησε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με στόχο τη ριζική αναμόρφωση του συστήματος εποπτείας, την ιχνηλασιμότητα και την καταπολέμηση της απάτης στη βιολογική παραγωγή. Η εναρκτήρια συνάντηση εργασίας πραγματοποιήθηκε υπό την ηγεσία του ΥΠΑΑΤ, ενεργοποιώντας διεθνή τεχνογνωσία για την επιβολή αυστηρότερων φίλτρων στην αγορά.
Για τους Έλληνες παραγωγούς και κτηνοτρόφους, η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί τη θέσπιση στοχευμένων ελέγχων βάσει ανάλυσης κινδύνου και ψηφιακών διασταυρώσεων, αφήνοντας πίσω τις τυπικές δειγματοληψίες. Το νέο πλαίσιο έρχεται να λειτουργήσει ως ασπίδα για όσους τηρούν απαρέγκλιτα τους κανόνες, βάζοντας ταυτόχρονα φρένο σε εικονικές εντάξεις που στερούν πόρους από τους πραγματικούς επαγγελματίες του πρωτογενούς τομέα.
Το βαρύ ιστορικό και το σοκ των ελέγχων
Η παρέμβαση αυτή δεν ξεκινά σε ουδέτερο έδαφος. Όπως είχαμε καταγράψει στο e-agrotis.gr, η ηγεσία του ΥΠΑΑΤ υπό τον Μαργαρίτη Σχοινά είχε προχωρήσει τον Μάιο στην ακύρωση των δράσεων βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας, καθώς και στο «πάγωμα» νέων προγραμμάτων. Ακολούθησε η ανακατεύθυνση των αδιάθετων κονδυλίων, όπως αναλύσαμε με τα 80 εκατ. ευρώ που οδηγήθηκαν σε αρδευτικά έργα.
Η ανάγκη διεθνούς συνδρομής από τον ΟΟΣΑ κατέστη επιτακτική μετά τα αποκαλυπτικά ευρήματα των δειγματοληπτικών ελέγχων του ΥΠΑΑΤ σε 737 παραγωγούς κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας. Τα νούμερα κατέγραψαν πρωτοφανή ποσοστά παραβατικότητας:
| Κατηγορία Ελέγχου | Ποσοστό | Περιγραφή / Αποτέλεσμα |
|---|---|---|
| Ευρήματα μη συμμόρφωσης | 35,0% | 1 στους 3 ελεγχθέντες παραγωγούς |
| Οικειοθελείς αποχωρήσεις | 20,5% | 1 στους 5 παραγωγούς αποχώρησε μετά την ανακοίνωση |
| Σύνολο παρατυπιών / αποχωρήσεων | 55,5% | Περισσότεροι από τους μισούς τέθηκαν εκτός |
| Κυρώσεις σε φορείς πιστοποίησης | — | 8 πρόστιμα σε 6 φορείς, 6μηνη αναστολή σε 3 φορείς |
Στην πράξη, πάνω από 400 παραγωγοί από το δείγμα των 737 είτε πιάστηκαν να μην πληρούν τις προδιαγραφές είτε επέλεξαν να φύγουν άρον άρον υπό τον φόβο των κυρώσεων. Παράλληλα, το γεγονός ότι επιβλήθηκαν ποινές και εξάμηνες αναστολές στους ίδιους τους οργανισμούς πιστοποίησης επιβεβαίωσε τα βαθιά δομικά κενά στην εποπτεία.
Τι φέρνει η σύμπραξη με τον ΟΟΣΑ
Το νέο έργο τεχνικής βοήθειας υλοποιείται σε συντονισμό με τη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας της Κομισιόν (DG AGRI) και την Task Force του υπουργείου. Εστιάζει στη μεταφορά βέλτιστων πρακτικών από κράτη-μέλη της Ε.Ε., εισάγοντας αλγορίθμους εντοπισμού απάτης και διασταυρώσεις φορολογικών, κτηνιατρικών και χωρικών δεδομένων σε πραγματικό χρόνο.
Ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Πρόεδρος της Task Force, Σπύρος Πρωτοψάλτης, περιέγραψε τη στρατηγική κατεύθυνση του σχεδίου:
«Γυρίζουμε σελίδα και στη βιολογική παραγωγή. Με τη συνεργασία με τον ΟΟΣΑ περνάμε από τη διαπίστωση των προβλημάτων στην οργανωμένη μεταρρύθμιση του συστήματος πιστοποίησης και ελέγχου. Χτίζουμε ένα πλαίσιο πιο αξιόπιστο, πιο διαφανές και πιο αποτελεσματικό, με ελέγχους βάσει κινδύνου, καλύτερη ιχνηλασιμότητα, αξιοποίηση δεδομένων και σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία. Στόχος μας είναι η πιστοποίηση του βιολογικού προϊόντος να αποτελεί πραγματική εγγύηση για τον καταναλωτή και ταυτόχρονα ασπίδα προστασίας για τον παραγωγό που δουλεύει σωστά και τηρεί τους κανόνες. Αξιοποιούμε τη διεθνή εμπειρία και την τεχνογνωσία του ΟΟΣΑ και συνεργαζόμαστε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και όλους τους αρμόδιους φορείς, ώστε να δημιουργήσουμε ένα σύστημα που θα ενισχύει στην πράξη την εμπιστοσύνη και την αξία της ελληνικής βιολογικής παραγωγής».
Για τον έντιμο βιοκαλλιεργητή και κτηνοτρόφο, η εμπλοκή του ΟΟΣΑ αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση ώστε να αποκατασταθεί το κύρος των ελληνικών σημάτων στην ευρωπαϊκή αγορά και να επαναπροκηρυχθούν μελλοντικά τα προγράμματα χωρίς τον κίνδυνο νέων ακυρώσεων.
