Πορτοκάλια: Στο 34,2% οι εισαγωγές στην ΕΕ – Πιέζονται οι τιμές

Στο 34,2% διαμορφώθηκε το μερίδιο των εισαγωγών πορτοκαλιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση από χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος εκτός κοινοτικών συνόρων το 2025, σύμφωνα με νέα έκθεση του CBI (Κέντρο Προώθησης Εισαγωγών από Αναπτυσσόμενες Χώρες). Η μεταβολή αυτή αποτυπώνει τη σταδιακή υποχώρηση των παραδοσιακών ευρωπαϊκών δυνάμεων του κλάδου, καθώς οι ενδοκοινοτικές ροές συρρικνώθηκαν κατά 100.000 τόνους μέσα σε μια τετραετία.

Για τους Έλληνες και Ισπανούς παραγωγούς, τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν μια δομική ανακατάταξη στην ευρωπαϊκή αγορά. Το ευρωπαϊκό πορτοκάλι διατηρεί μεν τον έλεγχο με μερίδιο 65% το 2025, ωστόσο η παρουσία των τρίτων χωρών δεν περιορίζεται πλέον σε συμπληρωματικό ρόλο, αλλά πιέζει ευθέως τις τιμές παραγωγού στο κρίσιμο εμπορικό «παράθυρο» από τον Ιούλιο έως και τον Οκτώβριο.

Η μετατόπιση των όγκων στην τετραετία 2021–2025

Από το 2021 έως το 2025, οι εισαγωγές πορτοκαλιών από ευρωπαϊκές χώρες-προμηθευτές μειώθηκαν από 2,17 εκατομμύρια τόνους σε 2,07 εκατομμύρια τόνους, καταγράφοντας μέση ετήσια πτώση 1,1%.

Αντίθετα, οι προμηθευτές από τρίτες χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος ενίσχυσαν τις αποστολές τους προς την ΕΕ από 1,05 εκατομμύρια τόνους το 2021 σε 1,08 εκατομμύρια τόνους το 2025, με μέσο ετήσιο ρυθμό ανόδου 0,7%. Το μερίδιό τους διευρύνθηκε από 32,5% σε 34,2%, κερδίζοντας 1,7 ποσοστιαίες μονάδες μέσα στην τετραετία.

Προέλευση Εισαγωγών	Όγκος 2021 (εκατ. τόνοι)	Όγκος 2025 (εκατ. τόνοι)	Μεταβολή όγκου	Μερίδιο αγοράς 2025
Ευρωπαίοι προμηθευτές	2,17	2,07	-100.000 τόνοι (-4,6%)	~65,0%
Τρίτες χώρες (χαμηλού/μεσαίου εισοδήματος)	1,05	1,08	+30.000 τόνοι (+2,8%)	34,2%

Η εποχική πίεση και η συνέχεια του ανταγωνισμού

Το εμπόριο εξακολουθεί να ακολουθεί τον παραγωγικό κύκλο του ευρωπαϊκού Νότου. Η προσφορά κορυφώνεται κατά την ισπανική περίοδο και αρχίζει να εξασθενεί από τον Ιούνιο. Εκεί ακριβώς παρεμβαίνουν οι τρίτες χώρες: οι εισαγωγές από χώρες εκτός ΕΕ καταγράφουν τα υψηλότερα επίπεδά τους τους μήνες Ιούλιο, Αύγουστο, Σεπτέμβριο και Οκτώβριο, καλύπτοντας το εποχικό κενό.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται να «κουμπώσει» με τα δεδομένα που καταγράψαμε πρόσφατα για το ρεκόρ εισαγωγών εσπεριδοειδών στην ΕΕ, όπου η πίεση από φθηνότερο προϊόν προκάλεσε έντονες αναταράξεις. Μάλιστα, η συσσώρευση αποθεμάτων και η αβεβαιότητα στις τιμές οδήγησαν τη φετινή σεζόν σε στάση αναμονής στην Ισπανία, με τις συμφωνίες στο χωράφι να καθυστερούν σημαντικά.

Ως βασικές αγορές υποδοχής αναδεικνύονται η Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Γαλλία. Η Ολλανδία λειτουργεί κυρίως ως διαμετακομιστικός κόμβος επανεξαγωγών, ενώ η Βρετανία και η Γαλλία αποτελούν καθαρά καταναλωτικές αγορές. Στον αντίποδα, οι εισαγωγές σε Ισπανία, Πορτογαλία και Ιταλία συνδέονται άμεσα με τα κενά εφοδιασμού στο τέλος της εγχώριας σεζόν και τα επίπεδα τιμών.

Πρωταθλήτρια κατανάλωσης η Ελλάδα – Το χάσμα Βορρά και Νότου

Η έκθεση αποκαλύπτει τεράστιες αποκλίσεις στην κατά κεφαλήν κατανάλωση πορτοκαλιού μεταξύ των κρατών-μελών. Η Ελλάδα βρίσκεται στην κορυφή της Ευρώπης με 54,0 κιλά ανά άτομο, απέχοντας σημαντικά από τις υπόλοιπες παραγωγικές χώρες:

– Ελλάδα: 54,0 κιλά/άτομο
– Ισπανία: 39,4 κιλά/άτομο
– Πορτογαλία: 32,3 κιλά/άτομο
– Ιταλία: 31,2 κιλά/άτομο

Στη Βορειοδυτική και Κεντρική Ευρώπη, όπου δεν υπάρχει εγχώρια καλλιέργεια και η εξάρτηση από εισαγωγές είναι απόλυτη, τα νούμερα πέφτουν κατακόρυφα: Ολλανδία 9,6 κιλά, Βέλγιο 6,9 κιλά, Γαλλία 5,9 κιλά, Γερμανία 4,9 κιλά και Ηνωμένο Βασίλειο μόλις 3,3 κιλά ανά κάτοικο.

Συρρίκνωση στα βιολογικά πορτοκάλια

Περιορισμένο παραμένει το μέγεθος της αγοράς για τα εισαγόμενα βιολογικά πορτοκάλια, τα οποία καταγράφουν έντονες διακυμάνσεις τα τελευταία χρόνια:

– 2020: 10.900 τόνοι
– 2021: 7.700 τόνοι
– 2022: 12.000 τόνοι
– 2023: 6.600 τόνοι
– 2024: 7.100 τόνοι

Το 2024 οι εισαγωγές βιολογικών πορτοκαλιών από τρίτες χώρες έκλεισαν στους 7.100 τόνους, μέγεθος μειωμένο κατά 34,8% σε σύγκριση με το 2020 και κατά 40,8% έναντι του 2022. Οι ευκαιρίες για τρίτους προμηθευτές εντοπίζονται αποκλειστικά εκτός της ευρωπαϊκής σεζόν, υπό την αυστηρή προϋπόθεση πιστοποιήσεων και ιχνηλασιμότητας.

Η πραγματικότητα για τον Έλληνα δενδροκαλλιεργητή είναι σαφής: ενώ η εγχώρια κατανάλωση απορροφά σημαντικές ποσότητες, η ευρωπαϊκή αγορά στην οποία απευθύνονται οι εξαγωγές πιέζεται σταθερά από φθηνότερο προϊόν τρίτων χωρών, καθιστώντας τον έλεγχο του κόστους παραγωγής και τον χρόνο διάθεσης καθοριστικούς παράγοντες επιβίωσης.

Πηγή: freshplaza.com