Σοβαρά θεσμικά εμπόδια στην αποζημίωση των βιολογικών καλλιεργειών αποκαλύπτει η απάντηση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σε κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή Λάρισας της ΝΔ, Μάξιμου Χαρακόπουλου. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του ΕΛΓΑ, το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο αντιμετωπίζει ενιαία τις βιολογικές και τις συμβατικές καλλιέργειες, καθιστώντας ουσιαστικά αδύνατη την αποζημίωση των βιοκαλλιεργητών σε περιπτώσεις εκτεταμένων προσβολών από ασθένειες.
Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα τους βιοκαλλιεργητές μήλου του Δήμου Ελασσόνας, οι οποίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με απώλειες παραγωγής που αγγίζουν το 90% λόγω φουζικλαδίου. Η αδυναμία χρήσης χημικών φυτοπροστατευτικών σκευασμάτων, λόγω των υποχρεωτικών κανόνων της βιολογικής γεωργίας, αφήνει απροστατευτες τις καλλιέργειες, την ώρα που το πλαίσιο των Κρατικών Οικονομικών Ενισχύσεων (ΚΟΕ) θέτει οριζόντιους προαπαιτούμενους όρους για όλο τον νομό.
Το χρονικό της παρέμβασης και το θεσμικό κενό
Το ζήτημα έφερε στη Βουλή ο Μάξιμος Χαρακόπουλος, αξιοποιώντας επιστημονική έκθεση του Καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Γ. Νάνου, η οποία τεκμηριώνει τη μαζική καταστροφή στη συγκομιδή. Όπως αναλύσαμε πρόσφατα για τα προβλήματα των μηλοπαραγωγών της περιοχής, οι παραγωγοί της Ελασσόνας δοκιμάζονται συστηματικά από συσσωρευμένες απώλειες. Παράλληλα, το θέμα της συνολικής διαχείρισης του τομέα παραμένει στην επικαιρότητα, καθώς πρόσφατα αναδείχθηκαν ερωτήματα στη Βουλή για τον φάκελο των βιολογικών και τις αθρόες αποχωρήσεις παραγωγών.
Η ουσία του προβλήματος εντοπίζεται στο γεγονός ότι, για να ενεργοποιηθούν οι ενισχύσεις ΚΟΕ, απαιτείται η ζημιά να καταγράφεται σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας (νομού) και να ξεπερνά το 30% της μέσης παραγωγής της τελευταίας τριετίας. Επειδή οι βιολογικές εκτάσεις υπολογίζονται μαζί με τις συμβατικές, το ποσοστό αυτό δεν συμπληρώνεται, με αποτέλεσμα οι βιοκαλλιεργητές να αποκλείονται.
Οι 4 προϋποθέσεις του ΕΛΓΑ για τις Κρατικές Ενισχύσεις
Στην απάντησή του, ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Γιάννης Ανδριανός, επικαλέστηκε τον εγκεκριμένο Κανονισμό Κρατικών Οικονομικών Ενισχύσεων (ΦΕΚ 1151/Β΄/19-2-24) και τους κοινοτικούς κανόνες. Για να εγκριθεί φάκελος αποζημίωσης, πρέπει να πληρούνται αυστηρά τα εξής κριτήρια:
1. Ζημιά άνω του 30% σε επίπεδο Νομού: Υπολογίζεται ανά καλλιέργεια με βάση τα επίσημα στατιστικά στοιχεία της ΔΑΟΚ. Σε περίπτωση ασθενειών, πρέπει να αποδεικνύεται ότι δεν υπάρχουν κατάλληλα θεραπευτικά σκευάσματα.
2. Επιστημονική τεκμηρίωση: Ειδική επιτροπή του ΥπΑΑΤ πρέπει να βεβαιώσει ότι η απώλεια οφείλεται σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες.
3. Μετεωρολογικά δεδομένα: Επίσημη επιβεβαίωση των ακραίων φαινομένων από αρμόδιο φορέα.
4. Έγκριση κονδυλίων: Τελική έγκριση της δαπάνης από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους.
«Η κατανόηση του προβλήματος από την ηγεσία του ΕΛΓΑ είναι ένα πρώτο θετικό βήμα, όμως η ουσία βρίσκεται στην αντιμετώπιση της ρίζας του ζητήματος. Η απάντηση του Υπουργείου αποτυπώνει τα στενά περιθώρια του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου, το οποίο αντιμετωπίζει ενιαία βιολογικές και συμβατικές καλλιέργειες», δήλωσε ο κ. Χαρακόπουλος, προαναγγέλλοντας την κατάθεση επίκαιρης ερώτησης με το άνοιγμα της Βουλής για τον διαχωρισμό των κριτηρίων αξιολόγησης.
Από την πλευρά του, ο ΕΛΓΑ ξεκαθαρίζει ότι δεν μπορεί να παρέκκλίνει από την ενωσιακή νομοθεσία, καθώς τυχόν αυθαίρετες τροποποιήσεις εγκυμονούν τον κίνδυνο σοβαρών δημοσιονομικών κυρώσεων για τη χώρα. Καθίσταται σαφές ότι χωρίς νομοθετική πρωτοβουλία σε επίπεδο ΕΕ και ΥπΑΑΤ για εξειδικευμένους κανόνες, οι βιοκαλλιεργητές θα παραμένουν εκτεθειμένοι απέναντι στις μυκητολογικές και εντομολογικές προσβολές.
