Τις βασικές κατευθύνσεις για τη δημογραφική ανανέωση του αγροτικού τομέα κατά την περίοδο 2028-2034 διαμορφώνει η Επιτροπή Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καταθέτοντας σειρά τροπολογιών στο πλαίσιο της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Στο επίκεντρο των προτάσεων βρίσκεται η θεσμοθέτηση ενός ολοκληρωμένου «πακέτου εκκίνησης» (starter pack) για κάθε νέο εισερχόμενο, καθώς και η θέσπιση ενιαίων κανόνων σε όλα τα κράτη-μέλη.
Για τους υποψήφιους και νέους αγρότες, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις συνεπάγονται σαφέστερες προϋποθέσεις ένταξης, εγγυημένους πόρους και στοχευμένα εργαλεία διευκόλυνσης της πρόσβασης στη γη. Παράλληλα, συνδέεται άμεσα η είσοδος νέων παραγωγών με τη συνταξιοδότηση των παλαιότερων, ώστε να αντιμετωπιστεί το δομικό πρόβλημα της γήρανσης του αγροτικού πληθυσμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Υποχρεωτικό «Starter Pack» και δέσμευση 10% των πόρων
Η πρόταση επιβάλλει στα κράτη-μέλη την υποχρέωση να συμπεριλάβουν στα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης (NRP Plans) μια ολοκληρωμένη στρατηγική γενεαλογικής ανανέωσης. Βασικός πυλώνας είναι το «starter pack», το οποίο θα περιλαμβάνει έναν συνδυασμό υποχρεωτικών και προαιρετικών παρεμβάσεων.
Σύμφωνα με τις τροπολογίες (όπως οι AM 231 και AM 233), προτείνεται η δέσμευση ελάχιστου προϋπολογισμού ύψους 10% των συνολικών πόρων της ΚΑΠ αποκλειστικά για τους νέους αγρότες. Το πακέτο αυτό δεν περιορίζεται μόνο στην οικονομική ενίσχυση πρώτης εγκατάστασης, αλλά καλύπτει επενδυτικά κίνητρα, συμβουλευτικές υπηρεσίες, κατάρτιση, καθώς και υποστήριξη για την επεξεργασία προϊόντων εντός της εκμετάλλευσης.
Ενιαίο ηλικιακό όριο τα 40 έτη και διαδοχή εκμεταλλεύσεων
Σημαντική τομή αποτελεί η πρόταση για τη θέσπιση αυστηρά ενιαίου ορισμού του «νέου αγρότη» σε ολόκληρη την ΕΕ (AM 241). Με βάση την τροπολογία, ως νέος αγρότης ορίζεται κάθε φυσικό πρόσωπο που κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης ενίσχυσης είναι 40 ετών ή νεότερο και ασκεί αποτελεσματικό και διαρκή έλεγχο στην εκμετάλλευση. Με τον τρόπο αυτό καταργείται η ευχέρεια των κρατών-μελών να μειώνουν το όριο (π.χ. στα 35 έτη), εξασφαλίζοντας ίσους όρους ανταγωνισμού.
Παράλληλα, αναγνωρίζεται ότι η είσοδος νέων δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς τη διευκόλυνση της αποχώρησης των παλαιότερων. Για το σκοπό αυτό, προτείνονται ειδικά σχήματα δομικών συντάξεων και μηχανισμοί μεταβίβασης εκμεταλλεύσεων (AM 227, 229), που θα επιτρέπουν την ομαλή μεταβίβαση της γης και των δικαιωμάτων από αγρότες που φτάνουν σε ηλικία συνταξιοδότησης.
Πρόσβαση στη γη και άρση εμποδίων για τις γυναίκες
Το πρόβλημα της συγκέντρωσης γης και του υψηλού κόστους απόκτησής της αναγνωρίζεται ως το κυριότερο εμπόδιο για τους νέους. Η στρατηγική ζητά από τα κράτη-μέλη να παρέμβουν ρυθμιστικά για τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε γεωργική γη, ενώ δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στις γυναίκες αγρότισσες (AM 235, 246), για τις οποίες προβλέπονται εξειδικευμένα κίνητρα λόγω των επιπρόσθετων δομικών εμποδίων που αντιμετωπίζουν στην χρηματοδότηση και την ιδιοκτησία.
Παράλληλα με τα μέτρα για τους νέους, στο πλαίσιο της νέας αρχιτεκτονικής της ΚΑΠ συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για τη συνολική κατανομή του προϋπολογισμού και τη δομή των ταμείων.
| Βασικές Προτάσεις Τροπολογιών ΚΑΠ 2028-2034 | Περιεχόμενο & Όροι |
|---|---|
| Όριο Ηλικίας Νέου Αγρότη | Αυστηρά έως 40 έτη (ενιαίο σε όλη την ΕΕ) |
| Ελάχιστος Προϋπολογισμός | Δέσμευση 10% των πόρων ΚΑΠ για νέους |
| «Starter Pack» | Υποχρεωτικό πακέτο εγκατάστασης & επενδύσεων |
| Διαδοχή Εκμεταλλεύσεων | Σχήματα δομικών συντάξεων & μεταβίβασης γης |
| Ειδική Μέριμνα | Στοχευμένα κίνητρα για γυναίκες νέες αγρότισσες |
