Δύο νέα τεχνικά δελτία γεωργικών προειδοποιήσεων για το αμπέλι εξέδωσε στις 13 Ιουλίου 2026 το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Βόλου, με ισχύ για την περιοχή της Κεντρικής Ελλάδας. Τα αμπέλια βρίσκονται στο στάδιο του γυαλίσματος και της αλλαγής χρώματος της ράγας, με την ωρίμαση να ξεκινά — δηλαδή στο σημείο όπου κάθε πληγή στη ράγα μετατρέπεται σε πύλη εισόδου για σήψεις.
Πρακτικά, ο αμπελουργός έχει μπροστά του ένα πακέτο αποφάσεων που κρίνεται μέσα στις επόμενες εβδομάδες: αν θα συνεχίσει τους ψεκασμούς για ευδεμίδα, πότε θα κλείσει τον κύκλο του ωιδίου, αν θα μπει προληπτικά στον βοτρύτη και πώς θα προλάβει την ξήρανση ράχης. Και όλα αυτά με το χρονικό περιθώριο ασφαλείας μέχρι τη συγκομιδή να μικραίνει.
Ευδεμίδα: πτωτική η δεύτερη πτήση στον Τύρναβο, ανοιχτό το θέμα αλλού
Στις αμπελοκομικές περιοχές του Τυρνάβου, όπου λειτουργεί ευρύ δίκτυο φερομονικών παγίδων, η δεύτερη πτήση του εντόμου εμφανίζει σταδιακή πτωτική πορεία και κυμαίνεται σταθερά σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Οι επόμενες μετρήσεις θα δείξουν πότε ξεκινά η τρίτη πτήση, με τη σχετική ανακοίνωση να αναμένεται σε επόμενο δελτίο. Η επικράτηση υψηλών θερμοκρασιών, σημειώνει το Κέντρο, αναμένεται να ευνοήσει και να επιταχύνει τη δραστηριότητα του εντόμου.
Το κρίσιμο σημείο αφορά όσους δεν καλύπτονται από οργανωμένο δίκτυο: εκεί οι παραγωγοί οφείλουν να συνεχίσουν την προστασία των σταφυλιών, εφόσον οι δικές τους παγίδες δείχνουν αυξημένη δραστηριότητα. Σε παραθαλάσσιους αμπελώνες, όπως αναφέρεται, είναι πιθανό η τρίτη πτήση των ακμαίων να έχει ήδη ξεκινήσει. Με άλλα λόγια, η εικόνα του Τυρνάβου δεν μεταφέρεται αυτούσια στον υπόλοιπο θεσσαλικό κάμπο ή στην παραλιακή ζώνη — ο έλεγχος γίνεται στο δικό σου αμπέλι, δύο φορές την εβδομάδα.
Η καταπολέμηση των προνυμφών πρέπει να είναι προληπτική: στόχος είναι η θανάτωση των αυγών και των νεαρών προνυμφών πριν μπουν στις ράγες. Από τα προνυμφοκτόνα προτιμώνται τα σκευάσματα του Bacillus thuringiensis, ως πλήρως ατοξικά για την ωφέλιμη πανίδα, και ακολουθούν οι ρυθμιστές ανάπτυξης και τα εντομοκτόνα φυσικής προέλευσης. Το ψεκαστικό υγρό κατευθύνεται στα σταφύλια και τα καλύπτει μέχρις απορροής — και εδώ το σωστό ξεφύλλισμα κάνει τη διαφορά στη διαβροχή.
Ωίδιο, βοτρύτης, όξινη σήψη: η αλυσίδα των πληγών
Η προστασία από το ωίδιο συνεχίζεται τουλάχιστον μέχρι το γυάλισμα των ραγών, με έμφαση στις ενδημικές περιοχές και τις ευαίσθητες ποικιλίες. Η αντιμετώπιση είναι κυρίως προληπτική: όταν η προσβολή εκδηλωθεί, το δελτίο το λέει καθαρά, η καταπολέμηση είναι εξαιρετικά δύσκολη και όχι πάντα αποτελεσματική. Το ίδιο μήνυμα είχε δώσει και το δελτίο του Μαΐου, όπως είχαμε αναφέρει στις οδηγίες ψεκασμών για περονόσπορο και ωίδιο.
Ο βοτρύτης είναι ο επόμενος κρίκος. Η σοβαρότερη μορφή προσβολής είναι η σήψη των ώριμων σταφυλιών, συχνά με τη συνδρομή του Aspergillus niger. Ο κίνδυνος μεγαλώνει σε υγρές και δροσερές περιοχές και κυρίως όπου υπάρχουν τραυματισμένες ράγες — από ωίδιο, ευδεμίδα, άλλα έντομα, ακανόνιστα ποτίσματα, πουλιά, χαλάζι ή δυνατό αέρα. Σε υγρές περιοχές με ιστορικό προσβολών συνιστάται μία επέμβαση με εγκεκριμένο μυκητοκτόνο στην έναρξη της ωρίμανσης και μία δεύτερη 3–4 εβδομάδες πριν τον τρύγο, ενώ οι ψεκασμοί με χαλκούχα σκληραίνουν την επιδερμίδα της ράγας και αυξάνουν την αντοχή της.
Η όξινη σήψη κλείνει τον κύκλο: εμφανίζεται όταν τα σάκχαρα φτάσουν περίπου το 10% και η ευαισθησία αυξάνει όσο πλησιάζει ο τρύγος. Οφείλεται σε σύμπλοκο βακτηρίων και σακχαρομυκήτων, η μόλυνση περνά πάντα μέσα από πληγές στη ράγα και κύριος φορέας είναι η Drosophila melanogaster — η κοινή μύγα του ξυδιού. Η παρουσία της στον αμπελώνα αποτελεί ένδειξη ύπαρξης της ασθένειας.
Ξήρανση ράχης: η ζημιά που δεν έρχεται από μύκητα
Πρόκειται για τη σοβαρότερη φυσιολογική διαταραχή του αμπελιού, με αιτία τη διαταραχή της σχέσης καλίου–ασβεστίου–μαγνησίου, και εμφανίζεται ακριβώς τώρα, στην ωρίμανση των βοτρύων. Στις ευαίσθητες ποικιλίες συνιστώνται δύο ως τρεις ψεκασμοί με άλατα μαγνησίου ή διαφυλλικά λιπάσματα υψηλής περιεκτικότητας σε μαγνήσιο, με περιορισμό της πλούσιας —και ιδίως της καλιούχου— λίπανσης.
Τι κάνω, πότε
| Πρόβλημα | Κρίσιμο σημείο | Ενέργεια |
|---|---|---|
| Ευδεμίδα | Αύξηση συλλήψεων στις παγίδες | Προληπτικά, πριν μπει η προνύμφη στη ράγα · Bt πρώτη επιλογή |
| Ωίδιο | Μέχρι το γυάλισμα των ραγών | Συνέχιση προληπτικής προστασίας |
| Βοτρύτης | Έναρξη ωρίμανσης + 3–4 εβδ. πριν τον τρύγο | Δύο επεμβάσεις σε υγρές περιοχές με ιστορικό |
| Όξινη σήψη | Σάκχαρα ~10% | Έλεγχος πληγών, χαλκούχα, ορθολογική άρδευση |
| Ξήρανση ράχης | Πριν και στην έναρξη ωρίμανσης | 2–3 ψεκασμοί με μαγνήσιο, +7-10 ημέρες |
Το μοτίβο και στα δύο δελτία είναι ένα: η ζημιά του Αυγούστου γράφεται τον Ιούλιο. Ωίδιο και ευδεμίδα δεν είναι μόνο αυτόνομοι εχθροί — είναι οι μηχανισμοί που ανοίγουν τις πληγές πάνω στις οποίες θα δουλέψουν βοτρύτης και όξινη σήψη λίγο πριν τον τρύγο, όταν πλέον τα περιθώρια επέμβασης έχουν στενέψει από το διάστημα ασφαλείας μέχρι τη συγκομιδή. Στο ίδιο πνεύμα κινούνται και οι γενικές οδηγίες πρόληψης για τις ασθένειες του αμπελιού που έχουμε δημοσιεύσει.
Το Κέντρο υπενθυμίζει την αυστηρή τήρηση των οδηγιών χρήσης των φυτοπροστατευτικών προϊόντων, ιδίως ως προς τη συνδυαστικότητα και το διάστημα μεταξύ τελευταίας επέμβασης και συγκομιδής, και σημειώνει ότι για κάθε διάγνωση οι παραγωγοί πρέπει να απευθύνονται σε εξειδικευμένο γεωπόνο.
Πηγή: Τεχνικά Δελτία «ΑΜΠΕΛΙ 11 & 12 / 13.07.2026», Π.Κ.Π.Φ.Π. & Φ.Ε. Βόλου
