Η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ) με κατεπείγουσα επιστολή της προς τη διοίκηση του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ ζητά την άμεση τροποποίηση των νέων προσκλήσεων για το Μητρώο Φορέων Παροχής Γεωργικών Συμβουλών, καταγγέλλοντας τον πρακτικό αποκλεισμό των συνεταιριστικών οργανώσεων από τη διαδικασία.
Το πρόβλημα εστιάζεται σε έναν συγκεκριμένο περιοριστικό όρο που απαγορεύει στους πιστοποιημένους φορείς να ασκούν εμπορία αγροτικών προϊόντων. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η συντριπτική πλειονότητα των Αγροτικών Συνεταιρισμών και των Ομάδων Παραγωγών τίθεται αυτόματα εκτός συστήματος, στερώντας από τους παραγωγούς τη δυνατότητα να λαμβάνουν συμβουλευτικές υπηρεσίες από τους συλλογικούς φορείς με τους οποίους συνεργάζονται καθημερινά.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη έρχεται να περιπλέξει περαιτέρω το τοπίο, καθώς, όπως είχαμε αναφέρει σχετικά με την υποχρεωτική επικαιροποίηση για τους γεωργικούς συμβούλους, το σύστημα παροχής συμβουλών βρίσκεται σε μια κρίσιμη φάση αναδιοργάνωσης. Η απουσία των συνεταιρισμών από αυτό το σχήμα δημιουργεί ένα σημαντικό κενό στην τεχνική υποστήριξη του πρωτογενούς τομέα, την ώρα που η πολυπλοκότητα της νέας ΚΑΠ απαιτεί συνεχή και αξιόπιστη καθοδήγηση στο χωράφι.
Η «παγίδα» της εμπορίας προϊόντων
Όπως επισημαίνει η ΕΘΕΑΣ στην επιστολή της, η πρόσκληση αναφέρει ρητά ότι «το νομικό πρόσωπο ή η ατομική επιχείρηση δεν επιτρέπεται να ασκεί εμπορία γεωργικών και κτηνιατρικών εφοδίων ή/και αγροτικών προϊόντων». Η προσθήκη του σκέλους που αφορά τα αγροτικά προϊόντα αγνοεί πλήρως την καταστατική αποστολή των συνεταιρισμών, η οποία είναι ακριβώς η συγκέντρωση και εμπορία της παραγωγής των μελών τους.
Αυτό το κριτήριο έρχεται σε ευθεία αντίθεση τόσο με την εθνική όσο και με την ευρωπαϊκή νομοθεσία περί συνεταιρισμών. Επιπλέον, ακυρώνει τον ρόλο των συνεταιρισμών στο Σύστημα Γεωργικής Γνώσης και Καινοτομίας (AKIS), το οποίο, σύμφωνα με τον ίδιο τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, οφείλει να καλύπτει τις οικονομικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις της γεωργίας. Οι συνεταιρισμοί αποτελούν τον φυσικό συνδετικό κρίκο μεταξύ παραγωγών, έρευνας και αγοράς, μεταφέροντας καθημερινά τεχνογνωσία.
Η αντίφαση με τους μεμονωμένους παραγωγούς
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η αντίφαση που εντοπίζει η ΕΘΕΑΣ μέσα στο ίδιο το κείμενο των προσκλήσεων. Ενώ οι συνεταιρισμοί αποκλείονται λόγω εμπορίας, προβλέπεται ρητή εξαίρεση για τα φυσικά πρόσωπα που είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (Μ.Α.Α.Ε.), εφόσον εμπορεύονται αποκλειστικά προϊόντα δικής τους παραγωγής.
Δηλαδή, όπως εξηγεί η οργάνωση, η εμπορία δεν θεωρείται ασυμβίβαστη όταν ασκείται από μεμονωμένο παραγωγό, αλλά μετατρέπεται σε λόγο αποκλεισμού όταν η ίδια ακριβώς παραγωγή διατίθεται συλλογικά. Η στάση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις πρόσφατες διακηρύξεις της ηγεσίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων περί ανάγκης ενίσχυσης του συνεργατισμού ως στρατηγικής επιλογής για την ανθεκτικότητα του κλάδου.
Απουσία θεσμικού διαλόγου
Η διοίκηση της ΕΘΕΑΣ εκφράζει παράλληλα τη δυσαρέσκειά της για το γεγονός ότι η πρόσκληση δεν κοινοποιήθηκε καν στην οργάνωση, κάνοντας λόγο για απουσία ουσιαστικού θεσμικού διαλόγου με τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Στην επιστολή, η οποία υπογράφεται από τον πρόεδρο της ΕΘΕΑΣ, Παύλο Σατολιά, ξεκαθαρίζεται η ανάγκη για άμεση διόρθωση των όρων. «Η ενεργός συμμετοχή τους δεν αποτελεί ζήτημα προνομιακής μεταχείρισης, αλλά θεσμική αναγκαιότητα και βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος προς όφελος του Έλληνα παραγωγού», καταλήγει η παρέμβαση του φορέα.
Οι συνεταιρισμοί ζητούν να δοθεί η δυνατότητα σε όσες οργανώσεις και Ομάδες Παραγωγών επιθυμούν, και διαθέτουν το κατάλληλο γεωτεχνικό προσωπικό, να δημιουργήσουν ανεξάρτητες δομές παροχής συμβουλών, χωρίς να τίθενται στο περιθώριο επειδή απλώς εκπληρώνουν τον εμπορικό τους ρόλο.
