Δεκαπέντε κορυφαίες ευρωπαϊκές οργανώσεις του αγροδιατροφικού κλάδου έστειλαν επιστολή προς τον επίτροπο Γεωργίας και Τροφίμων της ΕΕ, Κριστόφ Χάνσεν, εκφράζοντας έντονη αντίδραση στην προτεινόμενη μείωση του προϋπολογισμού της ευρωπαϊκής πολιτικής προώθησης αγροδιατροφικών προϊόντων για το 2027. Η προσωρινή πρόβλεψη κάνει λόγο για κονδύλι 112 εκατ. ευρώ, μειωμένο κατά πάνω από 45% σε σχέση με τα 205 εκατ. ευρώ του 2026 — ποσό που, σύμφωνα με τους υπογράφοντες, χαρακτηρίζεται «ιδιαίτερα ανησυχητικό».
Για τους Έλληνες παραγωγούς και εξαγωγείς, η πολιτική προώθησης δεν είναι θεωρητικό ζήτημα: ελαιόλαδο, κρασί, τυριά ΠΟΠ και άλλα προϊόντα με ισχυρή εξαγωγική ταυτότητα στηρίζονται σε προγράμματα συγχρηματοδότησης της ΕΕ για την προβολή τους σε αγορές εκτός Ένωσης. Η πιο δραματική περικοπή αφορά ακριβώς τα προγράμματα που ενδιαφέρουν περισσότερο τον ελληνικό κλάδο εξαγωγών: τα πολυκρατικά προγράμματα (MULTI) σε τρίτες χώρες, τα οποία θα υποχωρήσουν από 18 σε μόλις 5 εκατ. ευρώ — πτώση άνω του 70%.
Οι φορείς επισημαίνουν ότι η μείωση επαναφέρει τον προϋπολογισμό κάτω και από τα επίπεδα του 2025 (120 εκατ. ευρώ), ενώ ήταν πολύ πιο υψηλός το 2024 (185,9 εκατ. ευρώ). Κατά την επιστολή τους, η απόφαση έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις πρόσφατες δεσμεύσεις της Κομισιόν για ενίσχυση της εξωστρέφειας του κλάδου, δημιουργώντας αβεβαιότητα σε επιχειρήσεις που σχεδιάζουν μακροπρόθεσμες εξαγωγικές στρατηγικές.
Οικονομικό επιχείρημα και αριθμοί
Οι οργανώσεις επικαλούνται στοιχεία σύμφωνα με τα οποία κάθε ευρώ που επενδύεται σε προώθηση εξαγωγών αποδίδει 172 ευρώ εξαγωγικής αξίας, με πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα σε μεταποίηση, λιανεμπόριο, μεταφορές, τουρισμό και εστίαση. Παράλληλα, σημειώνουν ότι η ζήτηση για χρηματοδότηση προγραμμάτων παραμένει σταθερά υψηλή, με σημαντικό αριθμό ποιοτικών προτάσεων να απορρίπτεται κάθε χρόνο λόγω έλλειψης πόρων — κάτι που μια νέα περικοπή θα επιδεινώσει, οδηγώντας σε απώλεια ήδη ώριμων πρωτοβουλιών.
Την επιστολή υπογράφουν, μεταξύ άλλων, οι Copa-Cogeca, FoodDrinkEurope, European Dairy Association, Freshfel Europe, European Federation of Origin Wines, AREPO, SpiritsEUROPE, UECBV, CEEV, CELCAA, CLITRAVI, AVEC, OriGIn EU, SELMA και International Butchers’ Confederation. Ζητούν από την Κομισιόν να επανεξετάσει την πρόταση και να επαναφέρει τον προϋπολογισμό του 2027 τουλάχιστον στα επίπεδα των 205 εκατ. ευρώ.
Η κίνηση αυτή έρχεται εν μέσω των διαπραγματεύσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, όπου η γεωργία βρίσκεται ήδη στο μικροσκόπιο για πιθανές περικοπές πόρων. Όπως είχαμε αναδείξει με το ρεπορτάζ μας για τη συζήτηση περί της νέας ΚΑΠ στο Φόρουμ Δελφών, το ζήτημα του πού θα κατευθυνθούν τα ευρωπαϊκά κονδύλια βρίσκεται στο επίκεντρο των πολιτικών εξελίξεων για τα επόμενα χρόνια.
Η μείωση κατά 45% σε προγράμματα προώθησης, αν τελικά περάσει, στέλνει ένα ανησυχητικό μήνυμα προς κλάδους εξαγωγικά προσανατολισμένους όπως το ελληνικό ελαιόλαδο και το κρασί, ακριβώς τη στιγμή που οι διεθνείς αγορές αναδιατάσσονται και η διαφοροποίηση εξαγωγικών προορισμών γίνεται πιο κρίσιμη από ποτέ.
