Το 20% της καλλιεργήσιμης γης στην Αργολίδα, μια από τις πιο παραγωγικές ζώνες εσπεριδοειδών της χώρας, έχει πλέον εγκαταλειφθεί. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης Αγροτών Συνεταίρων (ΕΑΣ) Αργολίδας, Σπύρο Αντωνόπουλο, το εκρηκτικό μείγμα του κόστους παραγωγής, των αθρόων εισαγωγών από τρίτες χώρες και των άλυτων αρδευτικών προβλημάτων οδηγεί τους παραγωγούς πορτοκαλιού σε αναγκαστική έξοδο από το επάγγελμα.
Η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε άμεση απώλεια εισοδήματος για εκατοντάδες αγροτικές οικογένειες και απειλεί ευθέως το 30% της εγχώριας παραγωγής που κατευθύνεται παραδοσιακά στις αγορές του εξωτερικού. Οι αγρότες καλούνται να αντιμετωπίσουν μια καλλιεργητική χρονιά όπου τα έξοδα για ενέργεια και λιπάσματα παραμένουν σε δυσθεώρητα ύψη, ενώ η συνεχιζόμενη έλλειψη εργατικών χεριών καθιστά αβέβαιη την ομαλή συγκομιδή της επόμενης σοδειάς, αυξάνοντας το ρίσκο για όσους επιμένουν να καλλιεργούν.
Το φαινόμενο της ασφυξίας στον πρωτογενή τομέα δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία. Όπως έχουμε αναδείξει σε προηγούμενα ρεπορτάζ του e-agrotis.gr, η πίεση είναι πανελλαδική, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τα αδιάθετα πορτοκάλια στον Ευρώτα και τα αυξημένα κόστη που λυγίζουν τους αγρότες σε Ζάκυνθο και Ημαθία. Το νέο και άκρως ανησυχητικό στοιχείο, ωστόσο, είναι η ραγδαία επιτάχυνση της εγκατάλειψης στην «καρδιά» της ελληνικής πορτοκαλοκαλλιέργειας. Η εικόνα της Αργολίδας επιβεβαιώνει μια ευρύτερη τάση αποεπένδυσης από τη γη, όπως καταγράφηκε πρόσφατα και στη Νάουσα όπου η εγκατάλειψη αγροτικών εκτάσεων άγγιξε το 48,5%.
Η «εξαφάνιση» της καλλιέργειας σε παραδοσιακές ζώνες
Ο κατακερματισμός της αγροτικής γης εμποδίζει τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας, κάνοντας την καλλιέργεια ασύμφορη για τους μικρούς παραγωγούς. «Το φαινόμενο της εγκατάλειψης των καλλιεργειών δεν περιορίζεται μόνο στην περιοχή», δήλωσε χαρακτηριστικά στο CNN Greece ο κ. Αντωνόπουλος, επισημαίνοντας ότι σε άλλες παραγωγικές ζώνες, όπως η Άρτα, η οποία πρόσφατα δοκιμάστηκε σκληρά και από πλημμύρες, η πορτοκαλοκαλλιέργεια έχει σχεδόν εξαφανιστεί.
Δίπλα στα διαρθρωτικά προβλήματα, η κλιματική αλλαγή επιτείνει την αβεβαιότητα. Τα ολοένα και συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα προκαλούν απρόβλεπτες ζημιές στο φυτικό κεφάλαιο, μειώνοντας την εμπορική αξία του προϊόντος και αυξάνοντας το κόστος φυτοπροστασίας.
Το αγκάθι της άρδευσης και ο αθέμιτος ανταγωνισμός
Στην Αργολίδα, το ζήτημα της άρδευσης παραμένει η μεγάλη «αχίλλειος πτέρνα». Παρά τις κατά καιρούς εξαγγελίες και τις υποδομές που έχουν κατασκευαστεί, το διπλό πρόβλημα της επάρκειας και της ποιότητας του νερού δεν έχει αντιμετωπιστεί οριστικά, κρατώντας ομήρους τους παραγωγούς σε περιόδους παρατεταμένης ξηρασίας.
Την ίδια ώρα, η χαριστική βολή έρχεται από τις εισαγωγές. Χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, με κυριότερο παράδειγμα την Αίγυπτο, εκμεταλλεύονται τα μηδαμινά εργατικά κόστη και τους χαλαρούς περιβαλλοντικούς περιορισμούς, «πλημμυρίζοντας» την ευρωπαϊκή αγορά με φθηνά πορτοκάλια. Οι Έλληνες παραγωγοί, δεσμευμένοι από το αυστηρό ευρωπαϊκό πλαίσιο, αδυνατούν να ανταγωνιστούν αυτές τις τιμές.
Το αίτημα των συνεταιριστών και των αγροτών δεν είναι ο προστατευτισμός ή το κλείσιμο των συνόρων, αλλά η κοινή λογική: να εφαρμόζονται ακριβώς οι ίδιοι κανόνες παραγωγής, ελέγχου υπολειμμάτων και εμπορίας για όλους όσοι πωλούν αγροτικά προϊόντα εντός της ΕΕ.
Η συρρίκνωση της παραγωγικής βάσης στην Αργολίδα αποτελεί ένα ηχηρό καμπανάκι για την πολιτεία. Όταν μια δυναμική και κατεξοχήν εξαγώγιμη καλλιέργεια εγκαταλείπεται μαζικά, καθίσταται σαφές ότι απαιτείται άμεση παρέμβαση, με ουσιαστική πίεση στα ευρωπαϊκά όργανα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους και την αυστηροποίηση των φυτοϋγειονομικών ελέγχων στα εισαγόμενα προϊόντα.
| Η πορτοκαλοκαλλιέργεια σε αριθμούς | Στοιχεία |
|---|---|
| Ποσοστό εγκατάλειψης στην Αργολίδα | 20% (1 στα 5 χωράφια) |
| Ποσοστό παραγωγής που εξάγεται | 30% |
| Βασικοί παράγοντες πίεσης | Κόστος ενέργειας/λιπασμάτων, έλλειψη εργατών, εισαγωγές (Αίγυπτος) |
Πηγή: argolidaplanet.com
