Προς Σεπτέμβριο τα Σχέδια Βελτίωσης: Στον «πάγο» οι παραγγελίες τρακτέρ

Για τον Σεπτέμβριο του 2026 μετατίθεται τελικά η επίσημη πρόσκληση για τα νέα Σχέδια Βελτίωσης, σύμφωνα με τα όσα καταγράφηκαν σε πρόσφατο έγγραφο της 7ης Επιτροπής Παρακολούθησης της ΚΑΠ. Η εξέλιξη αυτή διαψεύδει τον αρχικό προγραμματισμό του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο οποίος τοποθετούσε το άνοιγμα του βασικού επενδυτικού εργαλείου του πρωτογενούς τομέα εντός του πρώτου εξαμήνου του έτους, αφήνοντας σε αναμονή χιλιάδες ενδιαφερόμενους παραγωγούς.

Η πρακτική συνέπεια της μετάθεσης είναι άμεση και δεσμευτική: καμία δαπάνη δεν θεωρείται επιλέξιμη πριν από την επίσημη ημερομηνία της πρόσκλησης. Αυτό σημαίνει ότι οι αγρότες που σχεδίαζαν να προχωρήσουν σε αγορά εξοπλισμού ή εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεών τους, αδυνατούν να ξεκινήσουν νόμιμα τις επενδύσεις τους. Με το νέο χρονοδιάγραμμα, η ασφαλής έναρξη υλοποίησης των έργων μεταφέρεται πλέον στο τελευταίο τρίμηνο του 2027, δημιουργώντας ένα σημαντικό κενό στον προγραμματισμό των εκμεταλλεύσεων.

Τα όρια του προϋπολογισμού και οι προϋποθέσεις

Ο συνολικός προϋπολογισμός των τριών παρεμβάσεων ανέρχεται στα 262,6 εκατομμύρια ευρώ. Η μερίδα του λέοντος, ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ, κατευθύνεται στην Παρέμβαση Π3 73 2.1, η οποία αφορά την ανταγωνιστικότητα της γεωργικής εκμετάλλευσης και καλύπτει την αγορά τρακτέρ, παρελκόμενων, κτιριακών εγκαταστάσεων και πολυετών φυτειών. Επιπλέον, 40,7 εκατ. ευρώ διατίθενται για επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ΑΠΕ, ενώ 21,9 εκατ. ευρώ προορίζονται για την εξοικονόμηση ύδατος.

Για την ένταξη στο πρόγραμμα, η τυπική απόδοση της εκμετάλλευσης πρέπει να ανέρχεται τουλάχιστον στα 12.000 ευρώ, με βάση τη δήλωση ΟΣΔΕ του 2025. Παράλληλα, όπως είχαμε αναλύσει σχετικά με τα νέα κριτήρια και τη διαβούλευση, τίθεται ως βάση η ελάχιστη βαθμολογία των 40 μονάδων.

Η ένταση της ενίσχυσης κυμαίνεται από 50% έως 70%, ανάλογα με την κατηγορία της δαπάνης. Ο μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός διαμορφώνεται ως εξής:

Διοικητικές εμπλοκές και ο ρόλος των ελεγκτικών μηχανισμών

Η καθυστέρηση δεν οφείλεται σε έλλειψη πόρων, αλλά σε διοικητικές διαδικασίες. Η κοινή απόφαση εφαρμογής παραμένει σε αναμονή γνωμοδότησης από την ΑΑΔΕ και τη Γενική Διεύθυνση Ελέγχων. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει μια ευρύτερη δυσλειτουργία στον συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων, η οποία γίνεται εμφανής και σε άλλα προγράμματα, όπως ο νέος καταμερισμός πληρωμών της ΚΑΠ όπου η ΑΑΔΕ συντονίζει και το ΥΠΑΑΤ ελέγχει. Οι αυστηρότεροι έλεγχοι είναι θεμιτοί για τη διασφάλιση των δημόσιων πόρων, ωστόσο η απουσία ενός σταθερού και προβλέψιμου μηχανισμού προκαλεί αρρυθμίες στην αγορά.

Επιπρόσθετα, το ΥΠΑΑΤ καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα και τις εκκρεμότητες του παρελθόντος. Είναι ενδεικτικό ότι οι υπηρεσίες τρέχουν ήδη για τις πληρωμές υπολοίπων των προηγούμενων Σχεδίων Βελτίωσης μέχρι τα τέλη Ιουλίου, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω τον διοικητικό μηχανισμό.

Αντίκτυπος στην αγορά γεωργικών μηχανημάτων

Η μετάθεση της πρόσκλησης μεταφέρει την πίεση απευθείας στην αγορά γεωργικού εξοπλισμού. Εκπρόσωποι του Συνδέσμου Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Μηχανημάτων (ΣΕΑΜ) επισημαίνουν ότι η ζήτηση για τρακτέρ και παρελκόμενα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα Σχέδια Βελτίωσης. Σε περιόδους ενεργού προγράμματος, οι πωλήσεις υπερδιπλασιάζονται.

Η εικόνα από την πρόσφατη έκθεση Agrotica ήταν χαρακτηριστική. Παραγωγοί εξέτασαν σύγχρονα τρακτέρ 150 ίππων, με συστήματα ISOBUS και δορυφορική πλοήγηση, αξίας 120.000 έως 180.000 ευρώ. Ζήτησαν προσφορές, αλλά οι παραγγελίες «πάγωσαν». Χωρίς την επίσημη προκήρυξη, καμία τιμολόγηση δεν εξασφαλίζει την επιδότηση, με αποτέλεσμα οι εταιρείες εισαγωγής να αντιμετωπίζουν κενό ρευστότητας, αδυνατώντας να προγραμματίσουν τις παραγγελίες και τα αποθέματά τους.

Το πραγματικό πρόβλημα, επομένως, δεν είναι η επάρκεια των 262,6 εκατ. ευρώ, αλλά η απουσία ενός αξιόπιστου «επενδυτικού ημερολογίου». Η ανανέωση του παραγωγικού δυναμικού της χώρας απαιτεί σταθερότητα, ώστε οι αγρότες να μπορούν να σχεδιάσουν το μέλλον των εκμεταλλεύσεών τους χωρίς να βρίσκονται όμηροι γραφειοκρατικών καθυστερήσεων.

Πηγή: insider.gr