Τροπολογία για την πλήρη κατάργηση των ηλικιακών ορίων στο καθεστώς των νεοεισερχόμενων αγροτών κατέθεσε στο Ευρωκοινοβούλιο ο Σάκης Αρναούτογλου, ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, στο πλαίσιο της συζήτησης για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική. Το αίτημα αφορά άμεσα χιλιάδες Έλληνες που θα ήθελαν να επιστρέψουν στην ύπαιθρο αλλά βρίσκονται εκτός ορίου ηλικίας.
Σήμερα, σύμφωνα με την ισχύουσα ΚΑΠ, «νέος» και «νεοεισερχόμενος» παραγωγός θεωρείται όποιος ξεκινά ή παραλαμβάνει αγροτική δραστηριότητα και δεν έχει υπερβεί το 41ο έτος της ηλικίας του. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι ένας 45χρονος που αποφασίζει να εγκαταλείψει την πόλη και να επιστρέψει στο χωριό του αποκλείεται αυτόματα από τις ενισχύσεις που προβλέπονται για νεοεισερχόμενους.
Τι ζητά η τροπολογία
Ο Αρναούτογλου ζητά να αρθεί το ηλικιακό κριτήριο ως προϋπόθεση ένταξης στο καθεστώς νεοεισερχόμενων, ώστε οποιοσδήποτε επιθυμεί να ξεκινήσει αγροτική δραστηριότητα για πρώτη φορά να μπορεί να αξιώσει τις αντίστοιχες ενισχύσεις, ανεξαρτήτως ηλικίας.
«Δεν γίνεται να ζητάμε από έναν άνθρωπο να εργάζεται μέχρι τα 67, να πληρώνει φόρους και εισφορές, αλλά να του λέμε ότι είναι “μεγάλος” για να επιστρέψει στη γη του και να επενδύσει στον τόπο του», έγραψε ο ίδιος στην ανάρτησή του, συνοψίζοντας το επιχείρημα της τροπολογίας. Και πρόσθεσε: «Το Right to Stay πρέπει να γίνει και Right to Return».
Το πρόβλημα που επιχειρεί να λύσει
Η ελληνική ύπαιθρος αντιμετωπίζει χρόνιο πρόβλημα ερήμωσης και γήρανσης του αγροτικού πληθυσμού. Ο μέσος όρος ηλικίας των ενεργών αγροτών στην Ελλάδα παραμένει από τους υψηλότερους στην ΕΕ, ενώ η εγκατάλειψη καλλιεργήσιμης γης συνεχίζεται. Ταυτόχρονα, η οικονομική κρίση των προηγούμενων δεκαετιών και η ακρίβεια έχουν οδηγήσει αρκετούς ανθρώπους μεσαίας ηλικίας να εξετάζουν στροφή προς τον πρωτογενή τομέα — χωρίς όμως να πληρούν τα ηλικιακά κριτήρια για ενίσχυση.
Το επιχείρημα της τροπολογίας δεν στηρίζεται μόνο σε κοινωνική δικαιοσύνη: αν ο στόχος είναι να ξαναγεμίσουν τα χωριά, να ανοίξουν σπίτια, να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας και να καλλιεργηθούν εγκαταλελειμμένα χωράφια, τότε το ηλικιακό φίλτρο λειτουργεί ανασταλτικά ακριβώς για εκείνους που έχουν τη σταθερότητα και τα κίνητρα να το κάνουν.
Τι σημαίνει αυτό για τη νέα ΚΑΠ
Η τροπολογία κατατέθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας διαμόρφωσης της νέας ΚΑΠ, όπου το Ευρωκοινοβούλιο συζητά ευρύτερες αλλαγές στις επιδοτήσεις και τα κριτήρια ένταξης — όπως είχαμε αναλύσει στο ρεπορτάζ μας για τις αλλαγές που εξετάζει η Επιτροπή Γεωργίας της ΕΕ. Δεν είναι βέβαιο ότι η συγκεκριμένη τροπολογία θα ενσωματωθεί στο τελικό κείμενο, καθώς απαιτείται ευρύτερη πολιτική συναίνεση μεταξύ των ευρωπαϊκών ομάδων.
Ωστόσο, το ζήτημα που θέτει είναι ουσιαστικό: το σημερινό πλαίσιο ορίζει ποιος είναι «νέος» με βάση τη γέννηση, όχι με βάση το αν μπαίνει για πρώτη φορά στην αγορά. Αν αυτό αλλάξει, ο ορισμός του «νεοεισερχόμενου» θα αποκτήσει λειτουργικό, όχι ηλικιακό, περιεχόμενο — και αυτό αλλάζει τη λογική των κινήτρων για ανανέωση του αγροτικού κόσμου.
