Αύξηση 6% κατέγραψε το 2024 η χρήση ανόργανων λιπασμάτων στην αγροτική παραγωγή της ΕΕ, σύμφωνα με τελευταία στοιχεία της Eurostat. Συνολικά χρησιμοποιήθηκαν 9,8 εκατ. τόνοι ανόργανων λιπασμάτων αζώτου και φωσφόρου, έναντι 9,2 εκατ. τόνων το 2023.
Παρά την ανοδική πορεία, η κατανάλωση παραμένει 15,8% χαμηλότερη σε σχέση με το υψηλό επίπεδο του 2017 — δηλαδή η αύξηση αυτή είναι μερική ανάκαμψη, όχι επιστροφή σε προηγούμενα επίπεδα κατανάλωσης.
Αζωτούχα: Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία στην κορυφή
Η χρήση αζωτούχων λιπασμάτων έφτασε τους 8,9 εκατ. τόνους το 2024, αυξημένη κατά 5,8% σε ετήσια βάση. Η μεγαλύτερη κατανάλωση καταγράφηκε στις βασικές αγροτικές χώρες: Γαλλία 1,8 εκατ. τόνους, Γερμανία 1,1 εκατ. τόνους, Ισπανία 0,9 εκατ. τόνους — τρεις χώρες που μαζί αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 43% της συνολικής ενωσιακής κατανάλωσης αζωτούχων.
Φωσφορικά: πιο ανοδική αύξηση
Η χρήση φωσφορικών λιπασμάτων διαμορφώθηκε σε 0,9 εκατ. τόνους, με αύξηση 7,7% — ελαφρώς μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδο από τα αζωτούχα. Εδώ η κατάταξη διαφέρει: Ισπανία πρώτη με 0,14 εκατ. τόνους, ακολουθούν Γαλλία (0,12 εκατ.), Ιταλία (0,10 εκατ.), Ρουμανία (0,09 εκατ.) και Γερμανία (0,07 εκατ.). Οι πέντε αυτές χώρες αντιστοιχούν σε πάνω από το μισό της συνολικής χρήσης φωσφορικών στην ΕΕ.
Η αντίφαση: απόδοση έναντι περιβαλλοντικού κόστους
Το άρθρο υπενθυμίζει τη γνωστή ισορροπία: τα αζωτούχα και φωσφορικά λιπάσματα ενισχύουν σημαντικά τις αποδόσεις καλλιεργειών, αλλά η υπερβολική χρήση τους μπορεί να προκαλέσει έκπλυση θρεπτικών στοιχείων, επιβαρύνοντας οικοσυστήματα και συμβάλλοντας σε ρύπανση υδάτων και εδάφους.
Γιατί έχει σημασία για τον Έλληνα παραγωγό
Η Ελλάδα δεν εμφανίζεται στις πρώτες θέσεις καμίας από τις δύο κατηγορίες — αναμενόμενο δεδομένου του μικρότερου μεγέθους της ελληνικής αγροτικής έκτασης σε σχέση με Γαλλία ή Γερμανία. Ωστόσο, η πανευρωπαϊκή αυξητική τάση έχει έμμεση σημασία: μεγαλύτερη ζήτηση λιπασμάτων σε επίπεδο ΕΕ, σε συνδυασμό με τις πιέσεις που είχε προκαλέσει η κρίση στα Στενά του Ορμούζ στις τιμές λιπασμάτων, μπορεί να διατηρήσει την πίεση στο κόστος εισροών και για τους Έλληνες καλλιεργητές, καθώς η αγορά λιπασμάτων λειτουργεί σε πανευρωπαϊκό/παγκόσμιο επίπεδο τιμών.
Η αύξηση της χρήσης δεν σημαίνει απαραίτητα αύξηση καλλιεργούμενης έκτασης — μπορεί εξίσου να αντανακλά προσπάθεια αντιστάθμισης απωλειών απόδοσης λόγω κλιματικών συνθηκών, κάτι που θα φανεί σε επόμενα στοιχεία σοδειάς.
Πηγή: Eurostat
