Αλλαγή του πλαισίου αντιμετώπισης των ζωονόσων ζητά με επιστολή της προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘ.Ε.Α.Σ.), υπογεγραμμένη από τον πρόεδρο του Δ.Σ. Παύλο Σατολιά. Η παρέμβαση έρχεται ως απολογισμός μετά από τρία σχεδόν χρόνια συνεχόμενων κρουσμάτων πανώλης, ευλογιάς και αφθώδους πυρετού, και συνοδεύεται από συγκεκριμένο κατάλογο μέτρων στήριξης για κτηνοτρόφους, συνεταιρισμούς και επιχειρήσεις της αλυσίδας.
Για τον κτηνοτρόφο, το κρίσιμο σημείο της επιστολής είναι ότι η ΕΘΕΑΣ ζητά να πάψει η θανάτωση των ζώων και τα περιοριστικά μέτρα να λειτουργούν ως το βασικό —και ουσιαστικά μοναδικό— εργαλείο διαχείρισης. Όπως αναφέρεται, η μέχρι σήμερα διαχείριση «δεν μπορεί να αποτελέσει μόνιμη αντιμετώπιση, καθώς δε φαίνεται να αρκεί για την επίλυση του προβλήματος». Σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα για την επανασύσταση των κοπαδιών μετά τις θανατώσεις, η Ένωση προειδοποιεί ότι η συρρίκνωση της κτηνοτροφίας «θα αποτελέσει σοβαρότατο πρόβλημα, όχι μόνο για τους κτηνοτρόφους, αλλά για την οικονομία της υπαίθρου».
Το επιχείρημα για το πρωτόκολλο και τον εμβολιασμό
Το δεύτερο σκέλος της επιστολής αφορά τα ίδια τα ευρωπαϊκά πρωτόκολλα. Η ΕΘΕΑΣ, επικαλούμενη επαφές με την επιστημονική κοινότητα, με κτηνοτροφικούς φορείς άλλων κρατών-μελών και τη συμμετοχή της σε συσκέψεις με το Ευρωκοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, υποστηρίζει ότι τα υφιστάμενα πρωτόκολλα «δεν έχουν ενσωματώσει την κλιματική κρίση, την ταχύτητα μετάδοσης των ασθενειών και τον ενδημικό χαρακτήρα που έχουν αυτές σε χώρες δίπλα στα σύνορα των Κρατών Μελών της ΕΕ».
Από εκεί προκύπτει και το βασικό αίτημα: θέσπιση ειδικού, αυστηρού πρωτοκόλλου ορθής διαχείρισης των ζωονόσων, το οποίο θα περιλαμβάνει και στρατηγική εμβολιασμού — οργανωμένα και υπό την επίβλεψη των αρμόδιων υπηρεσιών. Το ζήτημα του εμβολιασμού είναι το πιο φορτισμένο πολιτικά: όπως είχαμε αναφέρει στο ρεπορτάζ μας από τη Λέσβο, όπου το ΥΠΑΑΤ απέρριπτε τον οριζόντιο εμβολιασμό επικαλούμενο το ευρωπαϊκό πλαίσιο, ενώ ο εμβολιασμός βρίσκεται σταθερά στα αιτήματα των αγροτικών μπλόκων.
Τι ζητά να καλύψει η στήριξη
Η ΕΘΕΑΣ προτείνει η ζημιά να αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο τεκμηριωμένου αιτήματος-προγράμματος προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε να ενεργοποιηθούν ευρωπαϊκά και εθνικά χρηματοδοτικά εργαλεία. Οι πέντε άξονες που θέτει:
| Άξονας | Τι ζητά η ΕΘΕΑΣ |
|---|---|
| Επανεκκίνηση | Ανασύσταση κοπαδιών, σταθερότητα ή αύξηση ζωικού κεφαλαίου, αντιστάθμιση εισοδήματος έως την ανασύσταση |
| Απώλειες | Κάλυψη κτηνοτρόφων με απώλεια ζωικού κεφαλαίου ή εισοδήματος από τα περιοριστικά μέτρα |
| Έμμεσα πληττόμενοι | Συνεταιρισμοί και εκμεταλλεύσεις που πλήττονται από περιορισμούς και υποχρεωτικούς σταβλισμούς |
| Βιοασφάλεια | Κάλυψη δαπανών μέτρων βιοασφάλειας και απολυμάνσεων |
| Κτηνιατρικές υπηρεσίες | Στελέχωση σε όλη τη χώρα |
Η επιστολή σημειώνει ότι οι επιπτώσεις δεν σταματούν στην πύλη του στάβλου: γαλακτοβιομηχανίες, τυροκομεία, συνεταιρισμοί και ζωοτροφικές επιχειρήσεις καταγράφουν ήδη πλήγμα από τις απαγορεύσεις διακίνησης και τις καθυστερήσεις στην επαναλειτουργία εκμεταλλεύσεων.
Το timing δεν είναι τυχαίο. Στις 7 Ιουλίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε την πρώτη Στρατηγική για την κτηνοτροφία, της οποίας ο πρώτος άξονας αφορά ακριβώς τη στήριξη των κρατών-μελών στη διαχείριση των επιπτώσεων των νόσων των ζώων, με έμφαση στην πρόληψη και την έγκαιρη ανίχνευση. Η ΕΘΕΑΣ επιχειρεί να «κουμπώσει» τα εθνικά αιτήματα σε ένα ευρωπαϊκό παράθυρο που μόλις άνοιξε — και το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον αν αλλάζει το αφήγημα στις Βρυξέλλες, αλλά αν η αλλαγή θα φτάσει ως τη ρευστότητα του κτηνοτρόφου που περιμένει να ξαναγεμίσει το κοπάδι του.
