Την έναρξη της 3ης πτήσης της ευδεμίδας (Lobesia botrana) στους αμπελώνες καταγράφει το δίκτυο φερομονικών παγίδων του Περιφερειακού Κέντρου Προστασίας Φυτών Θεσσαλονίκης, με τις πρώτες συλλήψεις να τοποθετούνται στο διάστημα 12–14 Ιουλίου. Το Τεχνικό Δελτίο Νο 45, που εκδόθηκε στις 15 Ιουλίου και ισχύει για όλες τις περιοχές, βάζει τους αμπελουργούς σε ετοιμότητα για την πιο επιζήμια γενιά του εντόμου.
Με βάση τις θερμοκρασίες των μετεωρολογικών σταθμών σε Χαλκιδική, Θεσσαλονίκη και Πιερία, η υπηρεσία τοποθετεί την έναρξη των ωοτοκιών στις 18–20 Ιουλίου και τις πρώτες εκκολάψεις στις 21–23 Ιουλίου. Το παράθυρο επέμβασης εξαρτάται από τον τρόπο δράσης του σκευάσματος: 19–21 Ιουλίου για προϊόντα που δρουν κατά την εναπόθεση των ωών και 22–25 Ιουλίου για όσα στοχεύουν τις νεαρές προνύμφες.
| Στάδιο / Ενέργεια | Χρονικό διάστημα |
|---|---|
| Έναρξη 3ης πτήσης | 12–14 Ιουλίου |
| Έναρξη ωοτοκιών | 18–20 Ιουλίου |
| Πρώτες εκκολάψεις | 21–23 Ιουλίου |
| Ψεκασμός με ωοκτόνα (εναπόθεση ωών) | 19–21 Ιουλίου |
| Ψεκασμός κατά νεαρών προνυμφών | 22–25 Ιουλίου |
Γιατί η 3η γενιά κάνει τη μεγαλύτερη ζημιά
Οι προνύμφες αυτής της γενιάς δεν προχωρούν βαθιά στο μεσοκάρπιο, καθώς οι ράγες έχουν πλέον υψηλή περιεκτικότητα σε χυμό. Αντ’ αυτού μετακινούνται συχνά από ράγα σε ράγα, καταστρέφοντας τελικά μεγαλύτερο αριθμό ραγών από τις προηγούμενες γενιές. Πέρα από την άμεση καταστροφή, οι πληγές ανοίγουν τον δρόμο στη σήψη των βοτρύων: Botrytis cinerea, Botryosphaeria dothidea και παθογόνα της όξινης σήψης εγκαθίστανται στις τραυματισμένες ράγες και εξαπλώνονται και στις υγιείς. Είναι ο ίδιος διπλός κίνδυνος — έντομο και μύκητας — που είχαμε περιγράψει και στον οδηγό μας για τις ασθένειες στο αμπέλι, γι’ αυτό και η αντιμετώπιση κρίνεται από την υπηρεσία «πολύ σημαντική».
Όρια επέμβασης και επιλογή σκευάσματος
Ο ψεκασμός δεν είναι υποχρεωτικός για όλους. Η επέμβαση κρίνεται απαραίτητη εφόσον καταμετρηθούν τουλάχιστον 72 αυγά ή προνύμφες στα οινοποιήσιμα ή 27 στα επιτραπέζια σταφύλια, με δειγματοληψία σε 18 μισά πρέμνα κατανεμημένα στο αμπελοτεμάχιο. Για επεμβάσεις κοντά στη συγκομιδή, το δελτίο συστήνει σκευάσματα Bacillus thuringiensis, ενώ σε ποικιλίες με πυκνό βότρυ προτείνεται σκόνη επίπασης. Ιδιαίτερη προσοχή ζητείται στον αριθμό ημερών αναμονής μέχρι τον τρύγο και στη μέτρια πίεση ψεκαστήρα, ώστε το υγρό να καλύπτει καλά μόνο τα σταφύλια.
Στην επιλογή δραστικής, το περιθώριο στενεύει: μετά την οριστική κατάργηση εντομοκτόνων όπως το acetamiprid σε επίπεδο ΕΕ, η επικαιροποιημένη λίστα εγκεκριμένων προϊόντων στον κατάλογο του ΥΠΑΑΤ αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Σε συνέχεια των οδηγιών για τους ψεκασμούς κατά περονόσπορου και ωιδίου νωρίτερα τη σεζόν, η ευδεμίδα προστίθεται τώρα σε ένα ήδη φορτωμένο πρόγραμμα φυτοπροστασίας.
Το κρίσιμο σημείο είναι ο χρόνος: με την πτήση να διαρκεί συνήθως 30–35 ημέρες, μία μόνο επέμβαση δύσκολα καλύπτει όλη τη γενιά — η υπηρεσία προαναγγέλλει ήδη νεότερη ενημέρωση για το αν θα χρειαστεί επανάληψη. Όποιος βασιστεί σε ένα πέρασμα και «ξεχάσει» τη δειγματοληψία, κινδυνεύει να βρεθεί με σάπιους βότρεις λίγο πριν τον τρύγο.
Πηγή: Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού & Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Θεσσαλονίκης
