Το Ελληνικό Δημόσιο παύει πλέον να διεκδικεί αγροτικές εκτάσεις που το ίδιο είχε παραχωρήσει σε πολίτες τις προηγούμενες δεκαετίες, με ρύθμιση που τέθηκε σε ισχύ μέσα από το άρθρο 12 του νόμου 5293/2026 «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη». Την εφαρμογή της διάταξης ενεργοποίησε σήμερα εγκύκλιος του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προς τις Διευθύνσεις Πολιτικής Γης και τις Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής όλων των Περιφερειακών Ενοτήτων.
Για χιλιάδες αγρότες, το πρακτικό αποτέλεσμα είναι άμεσο: όποιος κατέχει προσωρινό τίτλο, διοικητική πράξη παραχώρησης, πίνακα διανομής ή σχετική βεβαίωση αρμόδιας υπηρεσίας μπορεί πλέον να κατοχυρώσει την ιδιοκτησία του χωρίς να εμπλακεί σε δικαστική διαμάχη με το ίδιο το κράτος. Οι εκκρεμείς δίκες καταργούνται, ενώ το Κτηματολόγιο υποχρεούται να διορθώσει τις πρώτες εγγραφές που είχαν καταγράψει ως ιδιοκτήτη το Δημόσιο. Οι υπηρεσίες οφείλουν επίσης να χορηγούν χωρίς καθυστέρηση τα έγγραφα και τις βεβαιώσεις που ζητούν οι πολίτες.
Το πρόβλημα που έρχεται να λύσει η ρύθμιση δεν ήταν απλώς γραφειοκρατικό. Πολλοί καλλιεργητές αδυνατούσαν να επιδοτηθούν για γη που καλλιεργούσαν επί χρόνια, ακριβώς επειδή δεν εμφανίζονταν ως ιδιοκτήτες στα κτηματολογικά στοιχεία — μια στρέβλωση που το ΥΠΑΑΤ αναγνωρίζει πλέον ρητά και επιχειρεί να κλείσει με ενιαίο τρόπο σε όλη τη χώρα.
Η εγκύκλιος καθορίζει ποιες περιπτώσεις καλύπτονται, ποια δικαιολογητικά αρκούν και πώς θα κινηθεί η Διοίκηση ώστε να μην ξαναβρεθεί κανείς αντιμέτωπος με το Δημόσιο για δική του γη. Πρόκειται ουσιαστικά για την ολοκλήρωση ενός κύκλου εκκρεμοτήτων που σε ορισμένες περιπτώσεις κρατούσε σχεδόν έναν αιώνα, από την εποχή των πρώτων αγροτικών διανομών.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, δήλωσε: «Με το νόμο 5293/2026 δίνουμε πρακτικές λύσεις σε καθημερινά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο ανυπεράσπιστος πολίτης στις συναλλαγές του με το Δημόσιο… Δεν μπορεί κάποιος να έχει προσωρινά παραχωρητήρια από την εποχή του Βενιζέλου και να θυμόμαστε εκατό χρόνια μετά ότι αυτά τα παραχωρητήρια δεν ισχύουν».
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, σημείωσε από την πλευρά του: «Χιλιάδες άνθρωποι που καλλιεργούν και κατέχουν νόμιμα τις εκτάσεις που τους παραχωρήθηκαν από το ίδιο το Δημόσιο δεν θα βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με αδικαιολόγητες δικαστικές διεκδικήσεις».
Το ζήτημα των «διεκδικήσεων Δημοσίου» δεν ήταν άγνωστο στους αγρότες που έχουν αντιμετωπίσει παρεμφερή εμπλοκή στις διορθώσεις ΟΣΔΕ, όπου η Κτηματική Υπηρεσία μπλόκαρε δηλώσεις αγροτεμαχίων. Η νέα ρύθμιση έρχεται παράλληλα με την ενεργοποίηση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, όπως είχαμε αναλύσει, που θα «κλειδώνει» πλέον ηλεκτρονικά το ιδιοκτησιακό καθεστώς κάθε αγροτεμαχίου. Για όσους αναζητούν ακόμη τους κωδικούς ιδιοκτησίας του χωραφιού τους, ισχύουν οι διευκρινίσεις που είχαμε δώσει για ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ.
Στην πράξη, η επιτυχία της ρύθμισης θα κριθεί όχι στο νομοθετικό κείμενο αλλά στην ταχύτητα με την οποία οι κατά τόπους Διευθύνσεις Πολιτικής Γης θα εκδίδουν τις βεβαιώσεις — καθώς μέχρι σήμερα, ανάλογες υποσχέσεις απλοποίησης έχουν συχνά προσκρούσει σε τοπικές καθυστερήσεις.
