Με κοινή επιστολή τους προς την ηγεσία της Κομισιόν, 22 ευρωβουλευτές από 16 κράτη-μέλη, με επικεφαλής τον Δημήτρη Τσιόδρα, ζητούν την άμεση κατάργηση των γεωγραφικών εφοδιαστικών περιορισμών (TSCs) που προκαλούν αδικαιολόγητες αποκλίσεις τιμών στα ίδια προϊόντα εντός της ευρωπαϊκής αγοράς. Η παρέμβαση απευθύνεται στους Εκτελεστικούς Αντιπροέδρους Teresa Ribera και Stéphane Séjourné, καθώς και στον Επίτροπο Michael McGrath.
Η πρακτική αυτή μεταφράζεται σε άμεση οικονομική αιμορραγία για τους καταναλωτές αλλά και τους επαγγελματίες, καθώς οι μεγάλες εταιρείες τιμολογούν διαφορετικά τα ίδια αγαθά ανάλογα με το μέγεθος της κάθε εθνικής αγοράς. Η πρωτοβουλία βάζει σαφές χρονοδιάγραμμα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας την παρουσίαση συγκεκριμένων μέτρων αντιμετώπισης έως το τέλος του τρέχοντος έτους.
Ο μηχανισμός των γεωγραφικών περιορισμών
Το πρόβλημα των γεωγραφικών εφοδιαστικών περιορισμών πλήττει κατεξοχήν τις μικρές και μεσαίες αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Ελλάδα. Στην πράξη, οι πολυεθνικές απαγορεύουν σε εμπόρους λιανικής και χονδρικής να προμηθεύονται προϊόντα από το κράτος-μέλος όπου προσφέρονται φθηνότερα. Τους υποχρεώνουν να αγοράζουν αποκλειστικά από τον εθνικό αντιπρόσωπο, ο οποίος συχνά επιβάλλει υψηλότερες τιμές.
Αυτός ο τεχνητός κατακερματισμός της ενιαίας αγοράς έχει ως αποτέλεσμα οι πολίτες χωρών όπως η Ελλάδα, η Βουλγαρία ή η Πορτογαλία να πληρώνουν ακριβότερα τα ίδια ακριβώς βιομηχανικά προϊόντα, τρόφιμα ή αγροτικά εφόδια σε σύγκριση με τους καταναλωτές των μεγάλων κεντροευρωπαϊκών κρατών.
Όπως τονίζουν οι ευρωβουλευτές στην επιστολή τους, σε μια περίοδο που το κόστος διαβίωσης έχει εκτοξευθεί λόγω του πληθωρισμού, είναι απαράδεκτο να πωλούνται παρόμοια ή ίδια προϊόντα σε διαφορετικές τιμές εις βάρος των καταναλωτών. Αυτή η κατάσταση υπονομεύει την ίδια την ουσία της ΕΕ και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς της.
Συνέχεια στις πιέσεις για το κόστος παραγωγής
Η συγκεκριμένη κίνηση δεν έρχεται στο κενό, αλλά αποτελεί κρίκο μιας ευρύτερης αλυσίδας πιέσεων προς τις Βρυξέλλες για τον έλεγχο των τιμών. Όπως είχαμε αναφέρει στο ρεπορτάζ μας για την παρέμβαση στην ΕΕ για τα λιπάσματα: «Να πέσουν τώρα οι τιμές για να σωθεί η παραγωγή», το ζήτημα του κόστους έχει ήδη τεθεί σε ανώτατο επίπεδο.
Η διαφορά τώρα είναι ότι η συζήτηση διευρύνεται από τα εξειδικευμένα αγροτικά εφόδια στο σύνολο της εφοδιαστικής αλυσίδας. Η επιστολή έρχεται ως συνέχεια της πρωτοβουλίας του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη προς την Ursula von der Leyen τον Μάιο του 2024, αλλά αποκτά πλέον διακομματική και πολυεθνική δυναμική, συγκεντρώνοντας υπογραφές από 5 διαφορετικές πολιτικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου.
Τι ζητούν από την Κομισιόν
Οι υπογράφοντες καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο νομικό και ελεγκτικό εργαλείο. Ζητούν να διασφαλιστεί ότι οι επιχειρήσεις λιανικής θα μπορούν να προμηθεύονται ελεύθερα προϊόντα από οποιοδήποτε σημείο της Ένωσης. Μια τέτοια εξέλιξη θα ενίσχυε τον πραγματικό ανταγωνισμό και θα οδηγούσε νομοτελειακά σε αποκλιμάκωση των τιμών στο ράφι.
Η επιστολή καταλήγει με ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς τη νέα ηγεσία της Κομισιόν, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «η ενιαία αγορά θα πρέπει να αποφέρει απτά οφέλη για όλους τους καταναλωτές, τους εργαζομένους και το σύνολο της αλυσίδας εφοδιασμού, χωρίς διακρίσεις και χωρίς τεχνητούς φραγμούς».
Η πίεση των 16 χωρών δείχνει ότι η ανοχή απέναντι σε πρακτικές που εκμεταλλεύονται τα νομικά κενά του διασυνοριακού εμπορίου έχει εξαντληθεί. Το μπαλάκι βρίσκεται πλέον στο γήπεδο των αρμόδιων Επιτρόπων, οι οποίοι καλούνται να νομοθετήσουν ενάντια στα συμφέροντα ισχυρών πολυεθνικών ομίλων μέσα στους επόμενους μήνες.
