Έναν νέο κύκλο πιστώσεων που θα εξελιχθεί σε δύο φάσεις, από τον Ιούλιο έως και τον Σεπτέμβριο, δρομολογεί το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, με στόχο να κλείσουν οι εκκρεμότητες της περσινής χρονιάς πριν ξεκινήσει η προκαταβολή της νέας Βασικής Ενίσχυσης. Ο προγραμματισμός των υπηρεσιών περιλαμβάνει την εξόφληση των de minimis, την επιστροφή του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο, αλλά και την εκκαθάριση των 86 εκατ. ευρώ που έμειναν απλήρωτα από τις άμεσες ενισχύσεις.
Για τους παραγωγούς, η πρακτική συνέπεια αυτού του σχεδιασμού μεταφράζεται σε άμεση ρευστότητα μέσα στον Ιούλιο για συγκεκριμένες καλλιέργειες (ρύζι, μηδική) και για το κόστος καυσίμων, ενώ οι χιλιάδες αγρότες και κτηνοτρόφοι που είδαν τα αγροτεμάχιά τους να εγκλωβίζονται στο σύστημα monitoring θα πρέπει να περιμένουν τον Σεπτέμβριο για να δουν το χρώμα του χρήματος, εφόσον ολοκληρωθούν οι απαραίτητες διορθώσεις στο ΟΣΔΕ.
Οι πληρωμές του Ιουλίου και το πετρέλαιο
Μέσα στον Ιούλιο, το βάρος πέφτει στις κρατικές ενισχύσεις και τις επιστροφές φόρων. Οι παραγωγοί αναμένουν τη δεύτερη δόση των ενισχύσεων de minimis, η οποία αφορά πρωτίστως τους ορυζοπαραγωγούς και τις εκκρεμότητες που έχουν παραμείνει στην καλλιέργεια της μηδικής. Ταυτόχρονα, προγραμματίζεται η καταβολή της πρώτης ενίσχυσης για τα λιπάσματα, προκειμένου να αμβλυνθεί η πίεση από το αυξημένο κόστος εισροών.
Στο ίδιο χρονικό παράθυρο τοποθετείται και η δεύτερη δόση της επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) για το αγροτικό πετρέλαιο. Όπως έχουμε αναλύσει στο e-agrotis.gr, η μετάβαση στη νέα πλατφόρμα ΑΑΔΕ για ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου αλλάζει ριζικά το τοπίο, καθιστώντας τις φετινές διασταυρώσεις κρίσιμες για τον ακριβή υπολογισμό των δικαιούχων.
Ο γρίφος των 86 εκατ. ευρώ και τα «κίτρινα» αγροτεμάχια
Το μεγαλύτερο αγκάθι για τον ΟΠΕΚΕΠΕ παραμένει το υπόλοιπο των 86 εκατ. ευρώ από τις άμεσες ενισχύσεις που δεν κατέστη δυνατό να πληρωθούν στην τελευταία μεγάλη εκκαθάριση.
| Κατηγορία Ενίσχυσης | Εκκρεμές Ποσό (κατά προσέγγιση) |
| Συνδεδεμένες Ενισχύσεις | > 27 εκατ. ευρώ |
| Οικολογικά Σχήματα | 25 εκατ. ευρώ |
| Βασική, Αναδιανεμητική, Νέοι | Υπόλοιπο ποσό (έως τα 86 εκατ.) |
Η καθυστέρηση αυτή οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο σύστημα παρακολούθησης (monitoring). Παρότι στην προηγούμενη πληρωμή αποδεσμεύθηκαν 55.000 αγροτεμάχια, στο σύστημα παραμένουν εγκλωβισμένα περίπου 406.932 δεσμευμένα αγροτεμάχια. Από αυτά, πάνω από 71.000 επηρεάζουν άμεσα τις συνδεδεμένες ενισχύσεις, χτυπώντας κυρίως τα όσπρια, τα σανοδοτικά φυτά και συγκεκριμένες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Η πρόθεση του υπουργείου είναι οι διορθώσεις αυτών των «κίτρινων» ευρημάτων να τρέξουν μέσα στο καλοκαίρι, ώστε οι πληρωμές να γίνουν στα μέσα Σεπτεμβρίου.
Το φιάσκο με τα βιολογικά της κτηνοτροφίας
Ξεχωριστό κεφάλαιο ταλαιπωρίας αποτελεί το Οικολογικό Σχήμα ECO-9 για τη διατήρηση της βιολογικής κτηνοτροφίας. Εκατοντάδες κτηνοτρόφοι, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την περιοχή της Ελασσόνας, έμειναν εκτός πληρωμής επειδή το σύστημα δεν έκανε την ηλεκτρονική αντιστοίχιση των βοσκοτόπων με τη δράση. Το αποτέλεσμα ήταν παραγωγοί που πληρούσαν απόλυτα τις προϋποθέσεις να πληρωθούν μόνο για τη φυτική τους παραγωγή.
Οι εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων ζητούν πλέον το αυτονόητο: είτε η πλατφόρμα να ενημερωθεί αυτόματα από τις υπηρεσίες, είτε να δοθεί η δυνατότητα χειροκίνητης διόρθωσης με το άνοιγμα του νέου ΟΣΔΕ. Η αδυναμία των πληροφοριακών συστημάτων να διαλειτουργήσουν σωστά μεταφέρει διαρκώς το βάρος της απόδειξης στον παραγωγό, δημιουργώντας αδικίες που υπονομεύουν την εμπιστοσύνη στο σύστημα των επιδοτήσεων.
Το άνοιγμα του ΟΣΔΕ και οι διασταυρώσεις
Η επικείμενη έναρξη της νέας πλατφόρμας του ΟΣΔΕ αναμένεται να φέρει νέους, αυστηρότερους διασταυρωτικούς ελέγχους. Η διασύνδεση με το Κτηματολόγιο, το myDATA και την ΑΑΔΕ σημαίνει ότι τα περιθώρια λάθους στενεύουν. Παραγωγικοί φορείς πιέζουν ήδη να επιλυθούν τα τεχνικά προβλήματα με την ανάρτηση τιμολογίων και στοιχείων ιδιοκατανάλωσης για τις συνδεδεμένες, ώστε να μην επαναληφθούν τα φετινά μπλοκαρίσματα.
Αν οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ ολοκληρωθούν χωρίς νέες τεχνικές αστοχίες, ο Σεπτέμβριος θα καθαρίσει το τοπίο των παλαιών οφειλών (οικολογικά, βιολογικά, εξισωτική), ανοίγοντας τον δρόμο για την ομαλή καταβολή της προκαταβολής της Βασικής Ενίσχυσης τον Οκτώβριο.
