Σε καθεστώς ομηρίας παραμένουν οι αγροτικές συνεταιριστικές οργανώσεις της χώρας, καθώς οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) προχωρούν κανονικά σε πλειστηριασμούς περιουσιακών στοιχείων για παλαιά χρέη προς την πρώην Αγροτική Τράπεζα, αγνοώντας τις κυβερνητικές δεσμεύσεις. Όπως καταγγέλλει η ΚΕΟΣΟΕ, η επιθετική στρατηγική των funds συνεχίζεται αμείωτη, με χαρακτηριστικότερο το πρόσφατο παράδειγμα του Αγροτικού Συνεταιρισμού Ζακύνθου, ο οποίος είδε ακίνητό του να αλλάζει χέρια έναντι τιμήματος σημαντικά κατώτερου της πραγματικής εμπορικής του αξίας.
Η πρακτική συνέπεια για τον συνεταιριστικό κόσμο είναι άμεση και καταστροφική, καθώς ιστορικές οργανώσεις κινδυνεύουν να χάσουν ζωτικές υποδομές (οινοποιεία, ελαιοτριβεία, αποθήκες) που στηρίζουν το εισόδημα χιλιάδων παραγωγών. Την ίδια στιγμή, οι διοικήσεις των συνεταιρισμών καλούνται να αντιμετωπίσουν υπέρογκες απαιτήσεις που υπερβαίνουν κατά πολύ το αρχικό κεφάλαιο δανεισμού, χωρίς να τους παρέχεται σαφής μεθοδολογία για τον τρόπο με τον οποίο τα funds υπολογίζουν τις τελικές οφειλές και τις προσαυξήσεις.
Το χρονικό του πλειστηριασμού στη Ζάκυνθο
Η υπόθεση του Α.Σ. Ζακύνθου αποτελεί τη σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για τους εκπροσώπους του πρωτογενούς τομέα. Στις 12 Ιουνίου, ολοκληρώθηκε η διαδικασία πλειστηριασμού ακινήτου του συνεταιρισμού, με τον πλειοδότη να καταβάλλει το ποσό των 2.000.000 ευρώ. Η συγκεκριμένη εξέλιξη, σύμφωνα με την ΚΕΟΣΟΕ, αφαιρεί ουσιαστικά τις προϋποθέσεις βιωσιμότητας της οργάνωσης, καθώς το τίμημα θεωρείται δυσανάλογα χαμηλό σε σχέση με την εμπορική αξία της υποδομής.
Το οξύμωρο της υπόθεσης είναι ότι ο Α.Σ. Ζακύνθου είχε ήδη καταβάλει ένα εξίσου σημαντικό ποσό, ύψους 2.000.000 ευρώ, μέσω παρακράτησης ενοικίου. Παρά τις διαδοχικές οχλήσεις της διοίκησης προς τη διαχειρίστρια εταιρεία, ο συνεταιρισμός δεν έλαβε ποτέ βεβαίωση ελέγχου της οφειλής του, ούτε ενημερώθηκε αναλυτικά για τον τρόπο με τον οποίο το αρχικό κεφάλαιο πολλαπλασιάστηκε φτάνοντας στα σημερινά δυσθεώρητα επίπεδα.
Οι κυβερνητικές δεσμεύσεις που έμειναν στα χαρτιά
Η στάση των servicers έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το κλίμα που είχε διαμορφωθεί μόλις ένα μήνα πριν. Στις 11 Μαΐου, αντιπροσωπείες της ΚΕΟΣΟΕ και της ΕΘΕΑΣ είχαν συναντηθεί με τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, θέτοντας επί τάπητος το ζήτημα της επιβίωσης των συνεταιρισμών.
Το βασικό αίτημα των φορέων ήταν η καθολική εφαρμογή των διατάξεων του Νόμου 3259/2004 (γνωστού και ως νόμου για τα πανωτόκια) στο σύνολο των συνεταιριστικών οργανώσεων. Η συγκεκριμένη νομοθεσία προβλέπει ρητά ότι η τελική απαίτηση του πιστωτή —εν προκειμένω του νέου διαχειριστή των δανείων της πρώην ΑΤΕ— δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υπερβαίνει το διπλάσιο της αρχικής οφειλής. Παρά τη θετική αντιμετώπιση του ζητήματος από την πλευρά του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης και τη συμφωνία για την ανάγκη ορθού επαναϋπολογισμού των απαιτήσεων, οι εταιρείες διαχείρισης προχώρησαν κανονικά στα αναγκαστικά μέτρα, εκμεταλλευόμενες το νομικό κενό μέχρι την επίσημη νομοθέτηση της ρύθμισης.
Η αναντιστοιχία μεταξύ των πολιτικών προθέσεων και της σκληρής πραγματικότητας των πλειστηριασμών δημιουργεί ένα ασφυκτικό περιβάλλον για τον πρωτογενή τομέα, μετατρέποντας τις συνεταιριστικές περιουσίες σε εύκολη λεία για τα κερδοσκοπικά funds.
| Το αίτημα των Συνεταιρισμών (Ν. 3259/2004) | Η πρακτική των Servicers |
| Ανώτατο όριο οφειλής έως το διπλάσιο του αρχικού κεφαλαίου | Απαιτήσεις που υπερβαίνουν πολλαπλάσια το αρχικό δάνειο |
| Αναλυτική βεβαίωση ελέγχου οφειλής πριν από κάθε ενέργεια | Άρνηση παροχής αναλυτικής μεθοδολογίας υπολογισμού χρέους |
| Αναστολή αναγκαστικών μέτρων εν αναμονή κυβερνητικής ρύθμισης | Επίσπευση πλειστηριασμών και εκποίηση παγίων σε χαμηλές τιμές |
Δύο μέτρα και δύο σταθμά από την Πολιτεία
Η δυσαρέσκεια του αγροτικού κόσμου εντείνεται από τη συγκυρία κατά την οποία λαμβάνουν χώρα οι πλειστηριασμοί. Λίγες ημέρες πριν την εκποίηση του ακινήτου στη Ζάκυνθο, η Ολομέλεια της Βουλής υπερψήφισε το πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο περιλαμβάνει ευνοϊκές ρυθμίσεις για τους ενήμερους δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση περιορίζει σχεδόν ολοκληρωτικά τους τόκους, οδηγώντας σε κάθετη μείωση της συνολικής οφειλής για τα φυσικά πρόσωπα. Η ΚΕΟΣΟΕ επισημαίνει ότι το ζήτημα των συνεταιρισμών είναι απολύτως όμοιο σε φιλοσοφία, ωστόσο η Πολιτεία επιδεικνύει αντανακλαστικά μόνο για τη μία κατηγορία δανειοληπτών, αφήνοντας τις παραγωγικές μονάδες της υπαίθρου απροστάτευτες.
Οι οργανώσεις τηρούν πλέον ανοιχτά επιφυλακτική στάση απέναντι στην εγκυρότητα των πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης που διενεργούν τα funds. Το μήνυμα προς το οικονομικό επιτελείο είναι ξεκάθαρο: απαιτείται άμεση νομοθετική παρέμβαση που θα κάνει πράξη τις δεσμεύσεις της 11ης Μαΐου, προτού ο χάρτης της συνεταιριστικής περιουσίας στην Ελλάδα αλλοιωθεί ανεπιστρεπτί.
