Τον πλήρη οδικό χάρτη για τον εκσυγχρονισμό των αγροτικών πληρωμών και την πάταξη των παράνομων ενισχύσεων έδωσε στη δημοσιότητα η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), μέσω του νέου επιχειρησιακού της σχεδίου για το 2026.
Σε μια περίοδο που ο αγροτικός κόσμος και οι φορείς βρίσκονται σε αναβρασμό για τις καθυστερήσεις —όπως καταγράψαμε στο ρεπορτάζ ΚΥΔ κατά ΑΑΔΕ: «Στο Κόκκινο» το ΟΣΔΕ 2026 & οι Πληρωμές— το πλάνο της Αρχής θέτει αυστηρά χρονοδιαγράμματα για τις πληρωμές, εισάγοντας παράλληλα «βαριά» ψηφιακά εργαλεία ελέγχου, όπως η διασύνδεση του ΟΣΔΕ με τους ηλεκτρονικούς βώλους των ζώων και το σύστημα Monitoring.
Το Χρονοδιάγραμμα: Προκαταβολή Βασικής και Εκκαθαρίσεις
Ο Στρατηγικός Στόχος 6 (Σ.Σ. 6) του σχεδίου επικεντρώνεται στη διασφάλιση της ορθής και έγκαιρης καταβολής των ενισχύσεων. Η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ότι προτεραιότητα είναι η διοχέτευση εθνικών και κοινοτικών κονδυλίων (ΚΑΠ) στην αγροτική οικονομία με διαφάνεια.
Σύμφωνα με τους στόχους για το 2026, προβλέπονται τα εξής:
- Ολοκλήρωση παλαιών πληρωμών: Εκκαθάριση των αγροτικών ενισχύσεων (για αιτήσεις του 2025, αλλά και εκκρεμότητες προηγούμενων ετών) έως το τέλος Ιουνίου 2026.
- Προκαταβολή Βασικής Ενίσχυσης 2026: Ορίζεται ως καταληκτική ημερομηνία ολοκλήρωσης το διάστημα από 15 έως 25 Νοεμβρίου 2026 για το σύνολο των φετινών αιτήσεων.
- Ανακτήσεις: Εντατικοποιείται η ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών προηγούμενων ετών, μια διαδικασία που ήδη έχει ξεκινήσει και προκαλεί αντιδράσεις (δείτε σχετικά: ΑΑΔΕ: Αχρεωστήτως Καταβληθέντα 2023 – Ενστάσεις έως 28/5).
Το ψηφιακό «δίχτυ»: ΜΙΔΑ, Βώλοι και Τεχνητή Νοημοσύνη
Το πιο φιλόδοξο κομμάτι του σχεδίου αφορά την ψηφιοποίηση των ελέγχων. Για να πληρωθεί κάποιος, το σύστημα θα τον ελέγχει πλέον πολυεπίπεδα:
- Μητρώο Ιδιοκτησίας (ΜΙΔΑ): Η λειτουργία του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) θα διασταυρώνει αυτόματα τις επιλέξιμες εκτάσεις. Με αυτόν τον τρόπο, εντοπίζεται αμέσως το ιδιοκτησιακό καθεστώς (μισθωμένα, παραχωρημένα κ.λπ.), εξαλείφοντας το φαινόμενο της παράνομης λήψης επιδοτήσεων με πλαστά ενοικιαστήρια.
- Ηλεκτρονικοί Βώλοι: Ο νέος τρόπος καταγραφής των αιγοπροβάτων μέσω ψηφιακής σήμανσης (ηλεκτρονικός βώλος) θα διασυνδεθεί απευθείας με το ΟΣΔΕ. Έτσι, τα χρήματα (π.χ. συνδεδεμένες) θα πηγαίνουν αποκλειστικά στους πραγματικούς κτηνοτρόφους με ενεργό ζωικό κεφάλαιο.
- Monitoring και Δορυφόροι: Ένας νέος ψηφιακός γεωχωρικός χάρτης της χώρας, βασισμένος σε δορυφορικές εικόνες και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης (AI), θα διαχωρίζει με ακρίβεια τις επιλέξιμες εκτάσεις.
Το Μεγάλο «Αγκάθι» των Καθυστερήσεων
Όσο εντυπωσιακά κι αν είναι τα ψηφιακά εργαλεία στα χαρτιά, η εφαρμογή τους σκοντάφτει στην πραγματικότητα. Βασική προϋπόθεση για να λειτουργήσουν όλα τα παραπάνω είναι το άνοιγμα του ΟΣΔΕ 2026, το οποίο για άλλη μια χρονιά καθυστερεί χαρακτηριστικά.
Επιπλέον, για να μην υπάρξουν άδικες περικοπές ενισχύσεων, η γεωσήμανση (monitoring) πρέπει να γίνεται εντός λίγων μηνών και οπωσδήποτε μέσα στο τρέχον έτος ενίσχυσης. Μέχρι σήμερα, η παρακολούθηση γινόταν συχνά με διαφορά σχεδόν ενός χρόνου, με αποτέλεσμα οι συνθήκες στο χωράφι να έχουν αλλάξει και οι παραγωγοί να αποκλείονται άδικα από τις πληρωμές.
Η διασύνδεση βώλων και monitor αποτελεί τη μεγαλύτερη δικλείδα ασφαλείας, ωστόσο μένει να φανεί στην πράξη εάν η ΑΑΔΕ προλάβει να ενσωματώσει αυτές τις μεταρρυθμίσεις στις φετινές δηλώσεις, όπως προβλέπει το πλάνο της.
Πηγή: Επιχειρησιακό Σχέδιο ΑΑΔΕ 2026
