Μπορεί οι ελαιώνες της Μεσογείου να απέχουν χιλιάδες χιλιόμετρα από τη Μέση Ανατολή, ωστόσο η παγκόσμια αγορά του ελαιολάδου δεν μένει αλώβητη από τις δραματικές γεωπολιτικές εξελίξεις. Η εντεινόμενη σύγκρουση στον Κόλπο και το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, εν μέσω της εντεινόμενης αντιπαράθεσης ΗΠΑ-Ιράν, δημιουργούν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ ανατιμήσεων που απειλεί ευθέως τον αγροδιατροφικό τομέα.
Όπως επισημαίνεται σε ανάλυση του εξειδικευμένου δικτύου Olive Oil Times, η εξάρτηση της παραγωγής ελαιολάδου από τα καύσιμα, τα λιπάσματα και τη ναυτιλία, καθιστά τον κλάδο εξαιρετικά ευάλωτο σε παρατεταμένες διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας, απειλώντας να αντισταθμίσει τα οφέλη ακόμη και μιας εξαιρετικής συγκομιδής.
Το Διπλό Χτύπημα: Λιπάσματα και Μεταφορές
Το ράλι στις τιμές της ενέργειας και των λιπασμάτων σφίγγει τη «θηλιά» γύρω από τους παραγωγούς της Μεσογείου, όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία (και φυσικά η Ελλάδα), οι οποίοι βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε αυτές τις εισροές.
Οι επαγγελματίες του κλάδου βρίσκονται αντιμέτωποι με μια διπλή έκθεση στον κίνδυνο:
- Upstream (Στο χωράφι): Τεράστια αύξηση στο κόστος των λιπασμάτων και των βασικών γεωργικών εφοδίων.
- Downstream (Στη βιομηχανία και το εμπόριο): Εκτόξευση της βιομηχανικής χρήσης ενέργειας στα ελαιοτριβεία και τα τυποποιητήρια, καθώς και υπέρογκο κόστος για υλικά συσκευασίας, όπως το γυαλί, η παραγωγή του οποίου είναι εξαιρετικά ενεργοβόρα.
Μάλιστα, οι σχετικές έρευνες δείχνουν ότι ακόμη και η οικονομική βιωσιμότητα της αξιοποίησης των υποπροϊόντων του ελαιολάδου εξαρτάται άμεσα από τις διακυμάνσεις στις τιμές της ενέργειας.
Εκτοξεύονται οι Τιμές στο Ράφι;
Οι πρόσθετες επιπτώσεις αναμένεται να γίνουν άμεσα αισθητές στις αγορές εισαγωγής και εξαγωγής. Οι εφοδιαστικές αλυσίδες δέχονται ασφυκτική πίεση, καθώς τα logistics επωμίζονται συνεχώς αυξανόμενα κόστη καυσίμων.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα των Ηνωμένων Πολιτειών. Από τους 490.000 μετρικούς τόνους ελαιολάδου που καταναλώνονται ετησίως στη χώρα, η συντριπτική πλειονότητα μεταφέρεται μέσω του Ατλαντικού με πετρελαιοκίνητα εμπορικά πλοία. Καθώς τα έξοδα αποστολής αποτελούν ήδη ένα τεράστιο μέρος της τελικής τιμής, η τρέχουσα κατάσταση στον Κόλπο απειλεί να ωθήσει τις τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ σε νέα, δυσθεώρητα ύψη, πιέζοντας αντίστοιχα και την εγχώρια παραγωγή στις ΗΠΑ.
Πηγή: Olive Oil Times (Άρθρο του Paolo DeAndreis)
