Την Τρίτη, 19 Μαΐου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε και επίσημα το νέο Σχέδιο Δράσης για τα Λιπάσματα. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία με στόχο τη στήριξη των Ευρωπαίων αγροτών απέναντι στο αυξημένο κόστος παραγωγής και στις σοβαρές αναταράξεις της αγοράς, αποσκοπώντας στη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το νέο σχέδιο συνδυάζει άμεσα μέτρα οικονομικής στήριξης, καθώς και μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις. Ο στόχος αυτών των παρεμβάσεων είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής λιπασμάτων και, παράλληλα, η μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές. Το πρώτο χρηματοδοτικό πακέτο στήριξης αναμένεται να παρουσιαστεί πριν από το καλοκαίρι, ώστε να προσφέρει άμεση ρευστότητα στους αγρότες ενόψει της νέας παραγωγικής περιόδου.
Οικονομική Ενίσχυση και Ευελιξία στην ΚΑΠ
Η Κομισιόν προχωρά στην κινητοποίηση πόρων από τον προϋπολογισμό της Ε.Ε. προκειμένου να ενισχυθεί το αγροτικό αποθεματικό. Ταυτόχρονα, προωθείται ένα ειδικό νομοθετικό πακέτο το οποίο θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά την αξιοποίηση των Στρατηγικών Σχεδίων της ΚΑΠ.
Βάσει του σχεδιασμού, στα βασικά μέτρα στήριξης περιλαμβάνονται:
- Νέοι μηχανισμοί που θα στηρίζουν την ταμειακή ρευστότητα των παραγωγών.
- Μεγαλύτερη ευελιξία στο καθεστώς των προκαταβολών των ενισχύσεων.
- Παροχή κινήτρων για την πιο αποδοτική και ορθολογική χρήση των λιπασμάτων.
- Ενίσχυση της μετάβασης προς τα οργανικά και βιολογικής βάσης λιπάσματα.
- Επενδύσεις που θα στοχεύουν στην ανθεκτικότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.
Μείωση Κόστους, Κυκλική Οικονομία και Γραφειοκρατία
Για να μειωθεί το κόστος των εισροών διατηρώντας ψηλά την παραγωγικότητα, η Κομισιόν σχεδιάζει την ενίσχυση των συμβουλευτικών υπηρεσιών προς τους αγρότες μέσα από την ΚΑΠ. Παράλληλα, προωθούνται μέτρα για τη διευκόλυνση της χρήσης οργανικών υλικών και άλλων προϊόντων θρέψης, όπως οι βιοδιεγέρτες. Ακόμη, αναμένεται να εξεταστούν αλλαγές και διευκρινίσεις στην εφαρμογή της Οδηγίας για τα Νιτρικά.
Στο μέτωπο της εγχώριας παραγωγής, με στόχο την απεξάρτηση από τις εισαγωγές, δίνεται βαρύτητα στην προώθηση της κυκλικής οικονομίας με την αξιοποίηση εναλλακτικών πρώτων υλών. Επιπλέον, εξετάζεται η παροχή κινήτρων για επενδύσεις σε βιοαέριο, βιομεθάνιο, καθώς και σε τεχνολογίες ανάκτησης αζώτου και φωσφόρου.
Η Επιτροπή προαναγγέλλει ταυτόχρονα τη μείωση της γραφειοκρατίας και την απλούστευση των κανονισμών για τη διάθεση νέων προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά. Θα ενισχυθεί επίσης η παρακολούθηση της αγοράς και η διαφάνεια στις τιμές, ενώ θα εξεταστεί η δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων για την αντιμετώπιση μελλοντικών κρίσεων. Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο οι επιβαρύνσεις από το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS) και τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) επηρεάζουν το τελικό κόστος των παραγωγών.
«Πρόκειται για ζήτημα όχι μόνο γεωργίας… αλλά στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης», τόνισε ο Επίτροπος Γεωργίας, Κριστόφ Χάνσεν, κατά την τοποθέτησή του στην ολομέλεια στο Στρασβούργο. Ο ίδιος αναγνώρισε πως οι υψηλές τιμές των λιπασμάτων και η συνεχιζόμενη αστάθεια ήδη μεταβάλλουν τη συμπεριφορά των αγροτών και ενδέχεται να απειλήσουν μελλοντικές παραγωγικές αποφάσεις.
«Θύελλα» Αντιδράσεων: Ανεπαρκές το Σχέδιο
Παρά τις εξαγγελίες, το Σχέδιο Δράσης συγκέντρωσε άμεσα σφοδρή κριτική. Η Copa-Cogeca (ένωση αγροτικών και συνεταιριστικών οργανώσεων της Ε.Ε.) χαρακτήρισε το πακέτο ως «απογοητευτικό και ανεπαρκές», υποστηρίζοντας πως δεν προσφέρει καμία άμεση οικονομική ανακούφιση στους αγρότες. Οι οργανώσεις προειδοποιούν για επισιτιστικό πληθωρισμό στην Ευρώπη και παγκόσμια κρίση αν οι τιμές των λιπασμάτων παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα, ενώ ασκούν έντονη κριτική στον τρόπο διαχείρισης των ETS και CBAM, ζητώντας άμεση δράση.
Από την πλευρά της, η οργάνωση των Ευρωπαίων Νέων Αγροτών (CEJA) χαιρέτισε μεν ορισμένα στοιχεία του Σχεδίου, αλλά επισήμανε ότι λείπουν «συγκεκριμένα χρηματοδοτικά εργαλεία και επαρκώς φιλόδοξη εφαρμογή». Ο πρόεδρός της, Peter Meedendorp, τόνισε ότι «οι ακραίες συνθήκες απαιτούν ριζοσπαστικές λύσεις», ζητώντας μια συνεκτική πολιτική και προτείνοντας τη δημιουργία ενός Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης για τη γεωργία.
Τέλος, η ευρωπαϊκή βιομηχανία λιπασμάτων (Fertilizers Europe) χαρακτήρισε το σχέδιο ως «αφετηρία αλλά όχι λύση». Όπως σημείωσε ο φορέας, αν και αναγνωρίζεται η πρόθεση στήριξης των παραγωγών, το σχέδιο δεν ανταποκρίνεται επαρκώς στις αυξανόμενες διαρθρωτικές πιέσεις, τονίζοντας ότι η επιτυχία του θα κριθεί από την εφαρμογή συγκεκριμένων και έγκαιρων μέτρων.
Με πληροφορίες ypaithros.gr
