Σε ένα πραγματικό «σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες» αναδεικνύεται η ριζική αλλαγή που επιχειρεί να επιβάλει η Κομισιόν στη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), μέσω της οποίας θα «τρέξουν» οι επιδοτήσεις στον πρωτογενή τομέα για την κρίσιμη περίοδο 2028 έως και 2034.
Το γεγονός ότι η Ευρώπη ζει σε καιρούς πολεμικής προετοιμασίας, ανακατευθύνοντας τεράστια κονδύλια προς την άμυνα, πιέζει τον αγροτικό προϋπολογισμό. Επιπλέον, το μεγάλο «αγκάθι» ακούει στο όνομα Ουκρανία. Ενδεχόμενη είσοδος της χώρας στην Ε.Ε. –μιας υπερδύναμης στα σιτηρά– θα σημάνει αυτόματα νέα, βίαιη ανακατανομή των ευρωπαϊκών πόρων, με πολλές σημερινές χώρες-μέλη να χάνουν τεράστια ποσά.
Όπως ακριβώς καταγράψαμε και στην πρώτη παρουσίαση του σχεδίου στο Νέα ΚΑΠ Μετά το 2027: Επιδοτήσεις στα 13-24€ & Πλαφόν 100.000€, οι Βρυξέλλες προσπαθούν να βρουν μια ισορροπία που θα στηρίζει κυρίως τις μικρότερες εκμεταλλεύσεις, αλλά οι αντιδράσεις είναι σφοδρές.
Το νέο μοντέλο: Πλαφόν, 13-24€/στρέμμα και Εισοδηματικά Κριτήρια
Η Κομισιόν βάζει στο τραπέζι ένα αυστηρό πλαίσιο, με στόχο να ανατραπεί η σημερινή στρέβλωση όπου το 50% των επιδοτήσεων καταλήγει μόλις στο 5% των παραγωγών (τις μεγάλες αγροτικές επιχειρήσεις).
| Βασικές Αλλαγές Νέας ΚΑΠ (2028-2034) | Τι Προτείνει η Κομισιόν |
| Ανώτατο Όριο (Πλαφόν) | 100.000€ ετησίως για τις μεγάλες εκμεταλλεύσεις. |
| Στρεμματική Ενίσχυση | Σύγκλιση από τα 13€ έως και τα 24€ / στρέμμα (σήμερα το εύρος είναι 11,8€ – 60€). |
| Κριτήρια Καταβολής | Απλοποιημένες επιδοτήσεις με βάση το δηλωθέν εισόδημα (δηλώσεις ΟΣΔΕ, τιμολόγια) και αυστηρούς διασταυρωτικούς ελέγχους. |
| Στόχευση Πόρων | Προτεραιότητα σε Νέους Αγρότες και ειδικά στις γυναίκες αγρότισσες. |
Ο αντίκτυπος αυτών των ορίων στην Ελλάδα παραμένει θολός, καθώς οι ευρωπαϊκοί μέσοι όροι καθορίζονται από χώρες του Βορρά, οι οποίες στηρίζονται σε τεράστιες, βιομηχανικές εκμεταλλεύσεις.
Η «Σφαγή» των Συνταξιούχων και το Ολλανδικό Μοντέλο
Η πιο εκρηκτική πτυχή της πρότασης είναι η προσπάθεια λύσης στο πρόβλημα της διαδοχής γενεών. Η Κομισιόν προτείνει την περικοπή ή και την πλήρη κατάργηση των επιδοτήσεων στους αγρότες που βρίσκονται σε ηλικία συνταξιοδότησης.
Για την Ελλάδα, όπου ο πρωτογενής τομέας γηράσκει, αυτό το σενάριο ισοδυναμεί με οικονομικό αφανισμό για χιλιάδες ανθρώπους της υπαίθρου, οι οποίοι θα καταδικαστούν να ζουν αποκλειστικά με τις πενιχρές αγροτικές συντάξεις των 400-500 ευρώ.
Ευτυχώς, στο πρόσφατο Συμβούλιο, αρκετοί Υπουργοί Γεωργίας (ανάμεσά τους και από Τσεχία, Ρουμανία, Σλοβακία, Ουγγαρία, Δανία, Ισπανία, Πορτογαλία και Μάλτα) άναψαν «κόκκινο φως», προειδοποιώντας ότι τα μέτρα θα οδηγήσουν σε μαζική εγκατάλειψη της γης. Αντίθετα, η Ολλανδία τάχθηκε αναφανδόν υπέρ του πλαφόν.
Μειώνεται η Βασική Ενίσχυση, Αυξάνονται οι Συνδεδεμένες
Από τα δεδομένα του πλάνου «13-24 ευρώ το στρέμμα», προκύπτει μια ξεκάθαρη και δραστική μείωση της Βασικής και των Άμεσων Ενισχύσεων.
Για να καλυφθεί το κενό, η Ε.Ε. επιδιώκει:
- Την αύξηση των Συνδεδεμένων Ενισχύσεων.
- Τη ριζική στροφή σε τομεακά προγράμματα επενδύσεων (όπως τα Σχέδια Βελτίωσης).
Στόχος των Βρυξελλών είναι να επιβάλουν το «ολλανδικό μοντέλο». Ωστόσο, κάτι τέτοιο είναι πρακτικά ανέφικτο για τον Νότο. Η Ολλανδία διαθέτει παραγωγή συγκεντρωμένη σε λίγους, πανίσχυρους ιδιοκτήτες που μπορούν να χρηματοδοτούν τακτικά την αναβάθμιση του εξοπλισμού τους (όπως είδαμε και στις τεχνολογίες θερμοκηπίων στο Έξυπνη Γεωργία: Ημερίδα στον Βόλο για το Μέλλον των Αγροτών). Στην Ελλάδα των μικρών και κατακερματισμένων κλήρων, τέτοιες επενδύσεις είναι συχνά απαγορευτικές.
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο αρμόδιος Επίτροπος Γεωργίας, Κριστόφ Χάνσεν:
«Το δημόσιο χρήμα χρησιμοποιείται για τη στήριξη εκείνων που έχουν περισσότερο ανάγκη αυτή τη στήριξη. Είναι δύσκολο να εξηγήσει κανείς γιατί ένας αγρότης σε ένα κράτος-μέλος υπόκειται σε ανώτατο όριο ενισχύσεων, ενώ ένας παρόμοιος αγρότης σε γειτονικό κράτος-μέλος λαμβάνει αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ».
Η συζήτηση για τη μετάβαση σε αυτό το νέο, περίπλοκο μοντέλο θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι και το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
με πληροφορίες ellinasagrotis.gr
