Νέα και απολύτως στοχευμένα δεδομένα για την καλλιέργεια της ελιάς στην ευρύτερη περιοχή της Κεντρικής Ελλάδας (συμπεριλαμβανομένης της Φθιώτιδας και των νομών της Θεσσαλίας) φέρνει το νέο Τεχνικό Δελτίο Γεωργικών Προειδοποιήσεων, το οποίο εκδόθηκε σήμερα, 12 Μαΐου 2026. Το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Βόλου του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, ζητώντας από τους παραγωγούς να αποφύγουν τις σπασμωδικές κινήσεις.
Η Οψίμιση της Ανθοφορίας λόγω Καιρού
Η φετινή χρονιά παρουσιάζει μια σημαντική υστέρηση στον βλαστικό κύκλο των ελαιόδεντρων. Σύμφωνα με τους ειδικούς:
- Στις παραθαλάσσιες περιοχές, η ανθοφορία της ελιάς μόλις έχει ξεκινήσει.
- Σε ελαιώνες που βρίσκονται σε μεγαλύτερο υψόμετρο, οι ταξιανθίες διατηρούν ακόμη κλειστά τα άνθη τους, με την ωριμότητά τους να εξαρτάται από το υψόμετρο και την απόσταση από τη θάλασσα.
- Συγκριτικά με το προηγούμενο έτος, η ανθοφορία της ελιάς καταγράφεται πιο όψιμη κατά περίπου 10 έως 12 ημέρες.
Αυτή η καθυστέρηση δεν είναι τυχαία. Οφείλεται ξεκάθαρα στις έντονα ασταθείς καιρικές συνθήκες που επικράτησαν καθ’ όλη τη διάρκεια του Απριλίου μέχρι και τις αρχές Μαΐου, όπου κυριάρχησαν οι βροχοπτώσεις και, κυρίως, οι σημαντικά χαμηλές θερμοκρασίες για την εποχή. Παράλληλα, το μέγεθος της ανθοφορίας ποικίλλει σημαντικά από ελαιώνα σε ελαιώνα, λόγω κλιματικών παραγόντων, τρόπου καλλιέργειας και του γνώριμου φαινομένου της παρενιαυτοφορίας.
Πυρηνοτρήτης: Μην Ψεκάζετε την Ανθόβια Γενιά
Το πιο κρίσιμο σημείο του δελτίου αφορά τη διαχείριση του Πυρηνοτρήτη. Οι γεωπόνοι είναι κατηγορηματικοί: Δεν συνιστάται καμία επέμβαση εναντίον του εντόμου σε αυτή τη γενιά (ανθόβια), υπό κανονικές συνθήκες.
Ο μόνος λόγος για να προβληματιστεί ένας ελαιοπαραγωγός είναι εάν συντρέχουν ταυτόχρονα δύο προϋποθέσεις: η ανθοφορία να είναι φτωχή και οι συλλήψεις αρσενικών ακμαίων στις φερομονικές παγίδες να παραμένουν σταθερά πολύ υψηλές.
Οι λόγοι για την αποφυγή των ψεκασμών τώρα είναι απολύτως πρακτικοί και οικονομικοί:
- Μία χημική επέμβαση τώρα απλώς θα ανεβάσει άσκοπα το κόστος παραγωγής.
- Αν χρησιμοποιηθούν πυρεθροειδή εντομοκτόνα, θα προκληθεί τεράστια ζημιά στην ωφέλιμη εντομοπανίδα (παρασιτοειδή και αρπακτικά έντομα), τα οποία αυτή την εποχή παρασιτούν τους εχθρούς της ελιάς.
- Η ζημιά που προκαλούν οι προνύμφες της ανθόβιας γενιάς θεωρείται μικρής οικονομικής σημασίας, αφού μόλις ένα 3-5% των ανθέων είναι αρκετό για να δώσει ικανοποιητική παραγωγή.
- Οι ψεκασμοί τώρα (χημικοί ή μικροβιακοί) δεν έχει αποδειχθεί ότι μπορούν να προστατεύσουν τον ελαιόκαρπο από την επόμενη, επιζήμια γενεά. Ακόμη και αν μειωθεί σημαντικά ο πληθυσμός στην ανθοφορία, αυτό δεν εγγυάται μικρότερο πληθυσμό στην επόμενη φάση.
Το Βλέμμα στην Καρπόβια Γενιά και τις Μέλισσες
Αντιθέτως, ο μεγάλος κίνδυνος κρύβεται στην καρπόβια γενιά του πυρηνοτρήτη που ακολουθεί. Εκεί, δεν υπάρχει κανένα όριο ανοχής, και η παρακολούθηση της πτήσης του εντόμου θα πρέπει να είναι εξαιρετικά επιμελής και οι επεμβάσεις απόλυτα στοχευμένες.
Τέλος, το ΠΚΠΦ Βόλου υπενθυμίζει τον κανόνα χρυσού για τη βιοποικιλότητα: Πρέπει να αποφεύγονται ρητά οι ψεκασμοί με μελισσοτοξικά φυτοπροστατευτικά προϊόντα κατά τη διάρκεια της άνθησης, ενώ, εάν η επέμβαση είναι απολύτως αναγκαία, πρέπει να γίνεται αποκλειστικά κατά τις απογευματινές ώρες.
Πηγή: ΥΠΑΑΤ / Περ/κό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Βόλου
