Τη στιγμή που η αγωνία κορυφώνεται για τις επερχόμενες πληρωμές και το σύστημα παραμένει προβληματικό —όπως ανέδειξαν και οι πρόσφατες καταγγελίες της ΠΕΦΑΣΥ για το «φιάσκο» του Agrisnap και της ΕΑΕ 2025— η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ) προχωρά σε δυναμική παρέμβαση.
Με επείγουσα επιστολή της προς την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), η ΕΘΕΑΣ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: Σημαντικός αριθμός παραγωγών απειλείται με οριστική απώλεια των δικαιούμενων ενισχύσεων (για το έτος 2025) εξαιτίας καθυστερήσεων, τεχνικών δυσλειτουργιών και σοβαρών αστοχιών στη φωτοερμηνεία του συστήματος Monitoring.
Οι 3 Βασικές Αιτίες του Αδιεξόδου
Η ΕΘΕΑΣ υπογραμμίζει πως η καθυστερημένη έναρξη του συστήματος υποβολής των δηλώσεων ΟΣΔΕ έχει προκαλέσει ένα ντόμινο προβλημάτων στους ελέγχους και τις πληρωμές. Το κυριότερο πρόβλημα, ωστόσο, εντοπίζεται στην εφαρμογή του Monitoring, για τους εξής τρεις λόγους:
- Ετεροχρονισμένη Ειδοποίηση: Οι παραγωγοί ειδοποιήθηκαν για τα σφάλματα της φωτοερμηνείας από τη ΓΔΕΛΕΠ πολύ αργότερα από την προβλεπόμενη θεσμική προθεσμία, συχνά ένα χρόνο μετά την καλλιεργητική περίοδο.
- Δυσλειτουργία του Agrisnap-GR: Η εφαρμογή λήψης γεωσημασμένων φωτογραφιών αποδείχθηκε μη λειτουργική, ενώ ζητήθηκε από τους αγρότες να φωτογραφίσουν τα χωράφια τους σε χρόνο εντελώς άσχετο με την πραγματική περίοδο καλλιέργειας.
- Λάθη στη Φωτοερμηνεία και τα Γεωχωρικά Δεδομένα: Καταγράφεται παντελής έλλειψη αγρονομικής αξιολόγησης (π.χ. παρερμηνεία του δείκτη NDVI). Απορρίπτονται ολόκληρα αγροτεμάχια δεκάδων στρεμμάτων απλώς επειδή βρέθηκε ένα μικρό, ακαλλιέργητο περιθώριο, οδηγώντας σε άδικους αποκλεισμούς.
Το αποτέλεσμα είναι οι παραγωγοί να βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε ασφυκτικά χρονικά περιθώρια, αναγκαζόμενοι υπό τον φόβο των ποινών είτε να αφαιρέσουν τις συνδεδεμένες ενισχύσεις, είτε να υποβάλουν ενστάσεις με αβέβαιο μέλλον. Το σκηνικό αυτό επιτείνει την έλλειψη ρευστότητας, η οποία ήδη δοκιμάζει τις αντοχές του κλάδου, όπως συζητήθηκε και στην πρόσφατη επεισοδιακή συνάντηση του ΥΠΑΑΤ με τους δενδροκαλλιεργητές.
Οι Λύσεις που Προτείνει η ΕΘΕΑΣ για Δίκαιες Πληρωμές
Η ΕΘΕΑΣ ζητά από τις υπηρεσίες της ΓΔΕΛΕΠ να προχωρήσουν άμεσα σε ενέργειες θεραπείας, βασισμένες στις αρχές της αναλογικότητας και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, ώστε να σωθούν οι πληρωμές πριν την καταληκτική ημερομηνία της 30ής Ιουνίου 2026.
Οι προτάσεις περιλαμβάνουν:
- Αξιοποίηση Φορολογικών Δεδομένων & Drones: Να γίνονται δεκτά ως ισχυρά αποδεικτικά στοιχεία τα φορολογικά παραστατικά (μέσω myDATA) και το φωτογραφικό υλικό από drones, ώστε να αποδεικνύεται η καλλιέργεια, ειδικά για ξηρικές εκτάσεις ή όσπρια που έχουν πλέον συγκομιστεί.
- Στοχευμένες, όχι Οριζόντιες Μειώσεις: Οι εξαιρέσεις εκτάσεων να είναι απολύτως εντοπισμένες. Δεν νοείται να μηδενίζεται η ενίσχυση για ολόκληρο το αγροτεμάχιο λόγω μιας τοπικής αστοχίας της καλλιέργειας.
- Παραστατικά Εισροών: Να συνεκτιμώνται τα τιμολόγια αγοράς εφοδίων (π.χ. ζωοτροφές, σπόροι) για την τεκμηρίωση της παραγωγικής δραστηριότητας, κατ’ αναλογία με ό,τι ισχύει για την επιλεξιμότητα των κτηνοτρόφων.
- Δημοτικές Εκτάσεις: Να εφαρμοστεί το τεκμήριο της χρήσης για τη γεωργική παραγωγή σε δημοτικές εκτάσεις που χρησιμοποιούνται επί σειρά ετών (ένα ζήτημα στενά συνδεδεμένο με τη νομοθετική ρύθμιση για το Σφάλμα 54350 του Κτηματολογίου).
Η ΕΘΕΑΣ καταλήγει πως η καθυστερημένη ειδοποίηση των παραγωγών, με ευθύνη του κράτους, δεν είναι δυνατόν να έχει επαχθείς και τιμωρητικές συνέπειες για τον αγροτικό κόσμο.
Πηγές:
- Επιστολή ΕΘΕΑΣ προς ΑΑΔΕ και ΥΠΑΑΤ
- Το πλήρες έγγραφο της επιστολής διαθέσιμο στο etheas.gr
