Σε μια άμεση και δυναμική παρέμβαση προχώρησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προκειμένου να στηρίξει την ευρωπαϊκή αγορά ζάχαρης, η οποία δέχεται ασφυκτικές πιέσεις. Με τη σύμφωνη γνώμη των κρατών-μελών, εγκρίθηκε η πρόταση για την προσωρινή αναστολή του καθεστώτος εισαγωγής ακατέργαστης ζάχαρης προς διύλιση.
Το μέτρο αυτό στοχεύει στην προστασία των Ευρωπαίων τευτλοπαραγωγών και στη διασφάλιση συνθηκών δίκαιου ανταγωνισμού. Ωστόσο, η απόφαση αυτή φέρνει για άλλη μια φορά στην επιφάνεια το τεράστιο διαρθρωτικό πρόβλημα της Ελλάδας, η οποία παρακολουθεί τις εξελίξεις ως απλός θεατής, έχοντας χάσει πλήρως την εγχώρια παραγωγή της.
Στόχος η αποσυμπίεση της ευρωπαϊκής αγοράς
Η παρέμβαση της Κομισιόν αφορά συγκεκριμένα την αναστολή εισαγωγής ακατέργαστης ζάχαρης (από ζαχαροκάλαμο) η οποία μετατρέπεται σε λευκή ζάχαρη εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω του ειδικού καθεστώτος τελειοποίησης προς επανεισαγωγή («inward processing»).
Με την απόφαση αυτή, η ΕΕ επιχειρεί να «κόψει» την πίεση που προκαλούν οι αδασμολόγητες εισαγωγές, οι οποίες το τελευταίο διάστημα είχαν διαταράξει επικίνδυνα την ισορροπία της αγοράς. Είναι χαρακτηριστικό ότι, υπό το βάρος αυτής της πίεσης (και του γενικότερου κόστους που αναλύσαμε πρόσφατα στο Τιμές Αγροτικών Προϊόντων 2026: Τάσεις σε Σιτάρι, Καλαμπόκι & Βαμβάκι), οι Ευρωπαίοι παραγωγοί είχαν ήδη αναγκαστεί να προχωρήσουν σε μείωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων ζαχαρότευτλων για να προσαρμοστούν στα νέα, δυσμενή δεδομένα.
Το ελληνικό παράδοξο: Κλειστά εργοστάσια και 100% εισαγωγές
Την ώρα που η Ευρώπη λαμβάνει έκτακτα μέτρα για να θωρακίσει τους παραγωγούς και τη βιομηχανία της, η εικόνα στην Ελλάδα είναι αποκαρδιωτική. Σε πλήρη αντίθεση με τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, η χώρα μας δεν διαθέτει πλέον καμία ενεργή παραγωγή ζάχαρης.
Τα τελευταία χρόνια:
- Τα ιστορικά εργοστάσια ζάχαρης έχουν βάλει λουκέτο.
- Η καλλιέργεια ζαχαρότευτλων –που κάποτε στήριζε χιλιάδες αγροτικές οικογένειες– έχει εγκαταλειφθεί πλήρως.
Αυτή η εξέλιξη έχει οδηγήσει τη χώρα σε απόλυτη εξάρτηση από τις εισαγωγές, αναδεικνύοντας τις σοβαρές παθογένειες και το διαρθρωτικό έλλειμμα της εγχώριας αγροτικής πολιτικής, η οποία άφησε έναν κρίσιμο παραγωγικό κλάδο να αποδυναμωθεί και να καταρρεύσει.
Τι εξαιρείται και η διάρκεια του μέτρου
Προκειμένου να μην υπάρξουν παράπλευρες απώλειες στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στις βιομηχανίες τροφίμων, η απόφαση της ΕΕ αφήνει εκτός αναστολής συγκεκριμένες κατηγορίες. Συγκεκριμένα, το μέτρο δεν επηρεάζει:
- Τις εισαγωγές λευκής ζάχαρης που προορίζονται αποκλειστικά για βιομηχανική χρήση.
- Τις εισαγωγές ακατέργαστης ζάχαρης που δεν προορίζεται για διύλιση.
Έτσι, διασφαλίζεται η ομαλή λειτουργία των βιομηχανιών που χρησιμοποιούν τη ζάχαρη ως πρώτη ύλη για εξαγωγικά προϊόντα.
Το χρονοδιάγραμμα: Το μέτρο θα έχει ισχύ για ένα έτος και θα καλύπτει τόσο τις νέες όσο και τις υφιστάμενες άδειες χρήσης του καθεστώτος. Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προχωρήσει σε ενδελεχή αξιολόγηση των επιπτώσεων μέσα στους πρώτους έξι μήνες. Εφόσον κριθεί αναγκαίο, θα εξεταστούν πιθανές βελτιώσεις του μηχανισμού ή και πρόσθετες παρεμβάσεις.
Η αναστολή αυτή αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου «ελέγχου υγείας» (health check) των βασικών γεωργικών αγορών της ΕΕ, με απώτερο στόχο τη βιωσιμότητα του αγροτικού εισοδήματος σε ένα περιβάλλον γεμάτο αστάθειες.
