Έκθεση-καταπέλτης από την ΤτΕ: «Γερασμένος» και εγκλωβισμένος ο αγροτικός τομέας — Τέλος στις επιδοτήσεις-βοηθήματα

Ένα ηχηρό «καμπανάκι» για το μέλλον της ελληνικής γεωργίας έκρουσε η Τράπεζα της Ελλάδος μέσω της ετήσιας έκθεσης του Διοικητή της, Γιάννη Στουρνάρα. Η έκθεση περιγράφει έναν πρωτογενή τομέα πλήρως εγκλωβισμένο σε χαμηλή παραγωγικότητα, δομικές στρεβλώσεις και κακό δημογραφικό προφίλ.

Το πιο ηχηρό μήνυμα, ωστόσο, απευθύνεται προς την Πολιτεία και το νέο επιτελείο του ΥΠΑΑΤ υπό τον Μ. Σχοινά: Η εποχή που η ΚΑΠ λειτουργούσε απλώς ως ένα εργαλείο καταβολής εισοδηματικών ενισχύσεων (επιδοτήσεων) πρέπει να τελειώσει άμεσα, δίνοντας τη θέση της σε στοχευμένες, μακροπρόθεσμες επενδύσεις.

Οι παθογένειες: Μικρά χωράφια, μεγάλοι σε ηλικία αγρότες

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει η Τράπεζα της Ελλάδος, η προστιθέμενη αξία του αγροτικού τομέα στο σύνολο της οικονομίας παραμένει “κολλημένη” στο ισχνό 4,3%. Η εξήγηση κρύβεται σε δύο βασικούς παράγοντες που ταλαιπωρούν διαχρονικά τον Έλληνα παραγωγό:

1. Κατακερματισμένος Κλήρος: Το εντυπωσιακό 73% του συνολικού αριθμού των αγροτικών ιδιοκτησιών στην Ελλάδα δεν ξεπερνά τα 50 στρέμματα! Αυτό οφείλεται τόσο στη γεωμορφολογία όσο και στην απουσία ουσιαστικών κινήτρων για συνενώσεις και αναδασμούς.
2. Γερασμένο και ανειδίκευτο δυναμικό: Πάνω από τις μισές ιδιοκτησίες βρίσκονται στα χέρια αγροτών άνω των 55 ετών. Το πιο ανησυχητικό, όμως, είναι το «γνωσιακό κενό»: Μόλις το 0,7% του συνόλου των ιδιοκτησιών διαθέτει δυναμικό με πλήρη αγροτική εκπαίδευση, όταν ο μέσος όρος στην Ευρώπη (ΕΕ-27) είναι στο 10%.

Οι προτάσεις Στουρνάρα για να αλλάξει το τοπίο

Η έκθεση τονίζει ότι αν και τα άμεσα “βοηθήματα” χρειάζονται, δημιουργούν βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα. Αντίθετα, προτείνει τη στροφή των κονδυλίων σε:

• Εκσυγχρονισμό υποδομών: Έμφαση σε νέα αρδευτικά έργα για τη σωστή διαχείριση των υδάτινων πόρων (ειδικά ενόψει της κλιματικής αλλαγής και της ξηρασίας).
• Τεχνολογία και Ψηφιοποίηση: Επενδύσεις σε τεχνητή νοημοσύνη, ρομποτική και ευφυή γεωργία για να μειωθεί το κόστος και να αυξηθεί η παραγωγή. Πρόκειται για έργα που αναμένεται να επιδοτηθούν από τα επερχόμενα Σχέδια Βελτίωσης, στα οποία πλέον θα απαγορεύονται τα “κόλπα” της βαθμοθηρίας.
• Συνεργατικά Σχήματα: Προώθηση της συνένωσης εκμεταλλεύσεων (Ομάδες Παραγωγών) με αυστηρά ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια.
• Εκπαίδευση: Στενή σύνδεση των αγροτικών σπουδών με τη μεταποίηση τροφίμων για να καλυφθεί το μεγάλο γνωσιακό κενό των νέων που εισέρχονται στο επάγγελμα.

Πηγή: Έκθεση Διοικητή Τράπεζας της Ελλάδος