Με απόλυτη σαφήνεια και αυστηρότητα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαίωσε επίσημα την εμφάνιση εστίας αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, σημαίνοντας λήξη στην πολυετή επιδημιολογική σταθερότητα της Ελλάδας.
Η επιβεβαίωση της νόσου έγινε στις 16 Μαρτίου 2026 (σε μικρή εκμετάλλευση με 38 βοοειδή και 250 πρόβατα) και κοινοποιήθηκε στις Βρυξέλλες την επόμενη ημέρα, θέτοντας άμεσα σε πλήρη συναγερμό τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς επιτήρησης.
Το σχέδιο δράσης και οι ζώνες καραντίνας
Σύμφωνα με πηγές από τις Βρυξέλλες, το πλέον κρίσιμο στοιχείο αυτή τη στιγμή είναι η ταυτοποίηση του οροτύπου του ιού. Η διαδικασία αυτή βρίσκεται σε εξέλιξη και είναι καθοριστική για τη στρατηγική που θα ακολουθηθεί, ειδικά όσον αφορά το ενδεχόμενο εμβολιασμού.
Η γραμμή της Κομισιόν είναι απόλυτη και ήδη εφαρμόζεται από τις ελληνικές αρχές:
- Άμεση θανάτωση (Stamping out): Υποχρεωτική θανάτωση όλων των ευπαθών ζώων στην προσβεβλημένη εκμετάλλευση.
- Καταστροφή & Απολύμανση: Πλήρης καταστροφή των προϊόντων της μονάδας και σχολαστική απολύμανση των εγκαταστάσεων.
- Περιφερειοποίηση (Zoning): Δημιουργία αυστηρών ζωνών ελέγχου και επιτήρησης σε ακτίνα 3 και 10 χιλιομέτρων γύρω από την εστία, με πλήρη απαγόρευση μετακίνησης ζώων.
Το βαρύ εμπορικό πλήγμα: Εξαγωγές και Γαλακτοκομικά
Η πιο άμεση και βαριά οικονομική συνέπεια αφορά το εμπόριο. Το καθεστώς της Ελλάδας ως χώρας απαλλαγμένης από τον αφθώδη πυρετό έχει ανασταλεί. Οι ελληνικές αρχές δεν μπορούν πλέον να εκδίδουν πιστοποιητικά εξαγωγής, αν και η Επιτροπή προσπαθεί να πείσει τους εμπορικούς εταίρους να περιορίσουν το «εμπάργκο» μόνο στις πληγείσες περιοχές και όχι σε ολόκληρη τη χώρα.
Ο αντίκτυπος στην παραγωγή και τα γαλακτοκομικά διαμορφώνεται ως εξής:
| Κατηγορία Προϊόντος | Κανόνας Διαχείρισης / Εμπορίου |
| Ζώντα ζώα & Μη επεξεργασμένα προϊόντα | Προσωρινή διακοπή εξαγωγών προς τρίτες χώρες. |
| Νωπό Γάλα (από ύποπτες/προσβεβλημένες μονάδες) | Υποχρεωτική καταστροφή επιτόπου. |
| Προϊόντα θερμικής επεξεργασίας (Φέτα, Γιαούρτι) | Μπορούν να συνεχίσουν να κυκλοφορούν εντός της ευρωπαϊκής αγοράς, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις ασφαλείας. |
Ευρωπαϊκή συνδρομή, αποζημιώσεις και το σενάριο της Τουρκίας
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης των μέτρων, εφόσον το ζητήσει η Αθήνα. Ήδη υπάρχει ετοιμότητα για την άμεση αποστολή της ειδικής ομάδας κτηνιάτρων EUVET στη Λέσβο, ενώ τα εμβόλια από το ευρωπαϊκό απόθεμα αντιγόνων είναι διαθέσιμα ως λύση έκτακτης ανάγκης (παρέχονται πλήρως από την Ε.Ε.).
Στο κομμάτι της χρηματοδότησης, ενεργοποιούνται οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί στήριξης. Η Ε.Ε. συγχρηματοδοτεί (έως 30%) το κόστος για τις θανατώσεις, τις απολυμάνσεις και τους ελέγχους, ενώ εξετάζεται και η αξιοποίηση της αγροτικής εφεδρείας για την κάλυψη των έμμεσων εμπορικών απωλειών.
Τέλος, αν και δεν υπάρχει ακόμη επίσημη επιβεβαίωση για την προέλευση της εστίας, στις Βρυξέλλες εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο της διασυνοριακής μετάδοσης, με πιθανή σύνδεση με παράνομες ή ανεξέλεγκτες εισαγωγές ζώων από την γειτονική Τουρκία.
Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται εξαιρετικά κρίσιμες για να φανεί αν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό ή για την αρχή μιας ευρύτερης, καταστροφικής κρίσης.
Πηγές:
