Σε μια νέα, εξαιρετικά ρευστή φάση εισέρχεται το παγκόσμιο εμπόριο, μετά την ηχηρή παρέμβαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ και την άμεση ανταπάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με την επιβολή ενός νέου, προσωρινού παγκόσμιου δασμού 10%. Οι ευρωπαϊκές αγορές παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα, καθώς διαμορφώνονται νέοι κερδισμένοι και χαμένοι στο πεδίο των εξαγωγών.
Το «μπλόκο» του Δικαστηρίου και η άμεση απάντηση
Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ (με ψήφους 6 έναντι 3) μπλόκαρε μεγάλο μέρος των εκτεταμένων δασμών που είχε επιβάλει ο Αμερικανός πρόεδρος. Το σκεπτικό της απόφασης ήταν ότι υπήρξε υπέρβαση αρμοδιοτήτων, καθώς η επίκληση του νόμου IEEPA (περί Διεθνών Έκτακτων Οικονομικών Εξουσιών) δεν εξουσιοδοτεί ρητά την επιβολή δασμών.
Ωστόσο, η αντίδραση του Λευκού Οίκου ήταν άμεση:
- Νέος παγκόσμιος δασμός 10%: Τέθηκε σε ισχύ από τα μεσάνυχτα της Τρίτης, 24 Φεβρουαρίου, και θα διαρκέσει για 150 ημέρες.
- Η απειλή του 15%: Παραμένει «υπό εξέταση» το ενδεχόμενο αύξησης στο 15%, χωρίς όμως σαφές χρονοδιάγραμμα. Αυτό το «παράθυρο» καθυστέρησης δίνει, σύμφωνα με τους Financial Times, πολύτιμο χρόνο σε κυβερνήσεις και επιχειρήσεις να διεκδικήσουν εξαιρέσεις.
Στόχος της αμερικανικής κυβέρνησης παραμένει η μείωση του εμπορικού ελλείμματος, το οποίο, παρά τις εισπράξεις 130 δισ. δολαρίων από δασμούς, κατέγραψε νέο υψηλό, φτάνοντας τα 1,2 δισ. δολάρια (αυξημένο κατά 2,1% από το 2024).
Η αντίδραση της Ευρώπης: «Μια συμφωνία είναι συμφωνία»
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε άμεσα «πλήρη σαφήνεια» από την Ουάσιγκτον. Η Κομισιόν υπογραμμίζει ότι οι δεσμεύσεις που είχαν αναληφθεί τον περασμένο Ιούλιο πρέπει να γίνουν σεβαστές.
«Μια συμφωνία είναι συμφωνία. Η παρούσα κατάσταση δεν ευνοεί την επίτευξη δίκαιου, ισορροπημένου και αμοιβαία επωφελούς διατλαντικού εμπορίου και επενδύσεων.»
Κερδισμένοι και χαμένοι: Από το κρασί στα γαλακτοκομικά
Παρά την αρχική αναταραχή, η επιβολή του 10% (επιπλέον των υφιστάμενων βασικών δασμών MFN του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου) δημιουργεί ένα παράδοξο: μειώνει τη συνολική επιβάρυνση για τα περισσότερα ευρωπαϊκά προϊόντα, συγκριτικά με τον προηγούμενο ενιαίο δασμό του 15%. Σύμφωνα με τη Euractiv, μόνο το 7% των ευρωπαϊκών εξαγωγών βρίσκεται πλέον σε χειρότερη θέση.
Η νέα εξίσωση στο εξαγωγικό πεδίο διαμορφώνεται ως εξής:
- Οι Κερδισμένοι (Κρασιά & Οινοπνευματώδη): Κλάδοι με παραδοσιακά χαμηλούς ή μηδενικούς βασικούς δασμούς ευνοούνται. Ο κλάδος του κρασιού (ιδίως οι Ιταλοί παραγωγοί) γλιτώνει το βαρύ 15% της προηγούμενης συμφωνίας και παίρνει μια μικρή ανάσα, σε μια περίοδο που η κατανάλωση στις ΗΠΑ υποχωρεί λόγω ακρίβειας.
- Οι Χαμένοι (Γαλακτοκομικά): Προϊόντα όπως το βούτυρο και ορισμένα τυριά (π.χ. Gouda και ιταλικές ποικιλίες) δέχονται τεράστιο πλήγμα. Επειδή οι βασικοί τους δασμοί ήταν ήδη στο 15% ή και υψηλότερα, με την προσθήκη του νέου 10%, η συνολική επιβάρυνση εκτοξεύεται έως και το 25%.
Παρά το γεγονός ότι αρκετοί κλάδοι ωφελούνται προσωρινά, η Ευρώπη επιμένει στην ανάγκη αξιοπιστίας, καθώς το διεθνές εμπόριο δεν μπορεί να λειτουργήσει ομαλά σε καθεστώς διαρκούς αβεβαιότητας.
ΠΗΓΗ: Financial Times / Euractiv
Μείνετε Πάντα Ενημερωμένοι! Η έγκαιρη και έγκυρη ενημέρωση είναι το πιο δυνατό εργαλείο για κάθε σύγχρονο επαγγελματία και παραγωγό. Εξασφαλίστε ότι λαμβάνετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις, τις αναλύσεις και τους οδηγούς που σας αφορούν. Πατήστε εδώ για να διαβάσετε περισσότερες ειδήσεις και αναλύσεις στο e-agrotis.gr
