Η Ισπανία περνά σε νέα φάση επίσημων ελέγχων για το ελαιόλαδο και το πυρηνέλαιο, με ένα ενισχυμένο πλαίσιο που τίθεται σε εφαρμογή από 1/1/2026 και καλύπτει όλη την αλυσίδα: από την παραγωγή έως το ράφι και τους συνοριακούς ελέγχους. Στόχος είναι η προστασία του καταναλωτή και η θωράκιση της φήμης του ισπανικού ελαιολάδου απέναντι σε φαινόμενα παραπλάνησης και απάτης.
Τι αλλάζει πρακτικά από το 2026
Το ισπανικό Υπουργείο Γεωργίας (MAPA) «χτίζει» το σύστημα πάνω σε ανάλυση κινδύνου και όχι σε τυπικούς οριζόντιους ελέγχους, εντάσσοντας το σχέδιο στο Εθνικό Πλάνο Επίσημων Ελέγχων 2026–2030 (PNCOCA).
Τα βασικά σημεία:
- Τουλάχιστον 20% των επιχειρήσεων του κλάδου θα περνά κάθε χρόνο από επίσημους ποιοτικούς ελέγχους.
- Οι έλεγχοι δεν μένουν μόνο στην παραγωγή: επεκτείνονται σε εμπορία, λιανεμπόριο και ελέγχους στα σύνορα (σημεία υψηλού κινδύνου).
- Επικαιροποίηση του “Anti-Fraud Guide” (Οδηγός Καταπολέμησης Απάτης) με έμφαση σε στοχευμένες επιθεωρήσεις και “red flags” σε κρίκους όπου «σπάει» συχνότερα η ιχνηλασιμότητα.
Ιχνηλασιμότητα με ψηφιακά εργαλεία: SIMO και REMOA
Κομβικό ρόλο θα έχουν τα ψηφιακά μητρώα:
- SIMO: συγκεντρώνει στοιχεία για παραγωγή, αποθέματα και εκροές, ώστε να εντοπίζονται ανωμαλίες/ασυμφωνίες στην ισορροπία της αγοράς.
- REMOA: υποχρεωτικό μητρώο για μαζικές μετακινήσεις ελαιολάδου/πυρηνελαίου, ενισχύοντας τη “φυσική” ιχνηλασιμότητα και τους ελέγχους μεταφοράς.
Εκπαίδευση ελεγκτών – και «όχι» σε εθελοντικό αυτοέλεγχο
Για να εφαρμοστούν ομοιόμορφα οι κανόνες, προβλέπονται τεχνικά εργαστήρια κατάρτισης των περιφερειακών υπηρεσιών, με συντονισμό από την AICA (Οργανισμός Πληροφόρησης και Ελέγχου Αγροδιατροφικών Προϊόντων).
Αντίθετα, δεν προχώρησε η ιδέα για εθελοντικό σύστημα αυτοελέγχου του κλάδου: το MAPA επιλέγει να στηριχθεί σε δημόσιους ελέγχους και κρατικές βάσεις δεδομένων (με το σκεπτικό ότι ο αυτοέλεγχος δεν έχει πάντα την ίδια νομική δεσμευτικότητα και ομοιομορφία συμμετοχής).
Γιατί τώρα: «καμπανάκι» και από ευρωπαϊκό έλεγχο
Η κίνηση της Ισπανίας έρχεται σε περίοδο έντονης συζήτησης για την επάρκεια των ελέγχων στην ΕΕ. Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο αναγνωρίζει ότι υπάρχει ισχυρό πλαίσιο, αλλά καταγράφει κενά στην εφαρμογή και δυσκολίες στους ελέγχους ιχνηλασιμότητας/προέλευσης, ειδικά όταν η αλυσίδα “περνά σύνορα”.
Η άποψη του e-agrotis
Η Ισπανία δείχνει τον δρόμο: έλεγχοι με ρίσκο + ψηφιακή ιχνηλασιμότητα + κοινή εφαρμογή. Όταν η αγορά πιέζεται (τιμές, εισαγωγές, ανταγωνισμός), η αξιοπιστία είναι «κεφάλαιο». Ένα αντίστοιχο μοντέλο στην Ελλάδα, με πραγματική διασύνδεση δεδομένων και στοχευμένα σημεία ελέγχου (μεταφορές/αποθήκες/τυποποίηση), μπορεί να προστατεύσει και τον παραγωγό και τον καταναλωτή – ειδικά σε προϊόντα που “χτίζουν” εξαγωγική φήμη.
ΠΗΓΗ
- ΠΗΓΗ: Ministerio de Agricultura, Pesca y Alimentación (MAPA) – Plan de Control Específico (pdf)
Μείνετε Πάντα Ενημερωμένοι!
Η έγκαιρη και έγκυρη ενημέρωση είναι το πιο δυνατό εργαλείο για κάθε σύγχρονο αγρότη. Εξασφαλίστε ότι λαμβάνετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις, τις αναλύσεις και τους οδηγούς που σας αφορούν.
Πατήστε εδώ για να διαβάσετε περισσότερες ειδήσεις και αναλύσεις στο e-agrotis.gr
