Το κλάδεμα των ελαιοδέντρων είναι μια θεμελιώδης πρακτική για τη διασφάλιση της υγείας, της παραγωγικότητας και της μακροζωίας της ελαιοκαλλιέργειας. Ένας από τους κύριους στόχους είναι η διατήρηση της ισορροπημένης παραγωγής, εξουδετερώνοντας την τυπική εναλλαγή των ελαιόδεντρων, τα οποία τείνουν να παράγουν άφθονα ένα έτος και λιγότερο το επόμενο έτος. Με την τακτική παρέμβαση, είναι δυνατό να επιτευχθούν πιο σταθερές συγκομιδές με την πάροδο του χρόνου.
Ένα άλλο πλεονέκτημα του κλαδέματος είναι ο έλεγχος των παρασίτων, καθώς η αφαίρεση κατεστραμμένων ή μολυσμένων μερών βοηθά στην επούλωση του φυτού, βελτιώνοντας την αντοχή του και τη γενική του υγεία.
Ωστόσο, κάθε τομή αντιπροσωπεύει μια πληγή που πρέπει να αντιμετωπίζεται προσεκτικά για την πρόληψη λοιμώξεων και ασθενειών. Η χρήση απολυμαντικών εργαλείων κατά τη μετακίνηση μεταξύ ενός φυτού και του άλλου και, ταυτόχρονα, η πραγματοποίηση απολυμαντικών φυτοϋγειονομικών παρεμβάσεων στο τέλος του κλαδέματος μπορεί να κάνει τη διαφορά στην προστασία της ελιάς.
Η αντίδραση της ελιάς στην κοπή
Όταν γίνεται ένα κόψιμο στην ελιά, τόσο στο φύλλωμα όσο και στον κορμό, το φυτό αντιδρά με διάφορους τρόπους για να προστατεύσει και να επιδιορθώσει την πληγή.
Δείτε πώς συμβαίνει σε τέσσερα βήματα:
– Μόλις γίνει η τομή, το φυτό ενεργοποιεί αμυντικούς μηχανισμούς για την πρόληψη της μόλυνσης από μυκητιακά ή βακτηριακά παθογόνα. Το φυτό συνθέτει αντιμικροβιακές ουσίες, όπως φυτοαλεξίνες, παράδειγμα για την ελιά είναι μια φαινόλη η ελευρωπαΐνη.
– Τα καμπιακά κύτταρα, ένας μερισματικός ιστός που υπάρχει κάτω από το φλοιό, υπεύθυνος για την ανάπτυξη του πάχους του στελέχους και των κλαδιών, τίθενται σε λειτουργία και αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται γρήγορα για να σχηματίσουν έναν ουλώδη ιστό ο οποίος και σφραγίζει την πληγή και εμποδίζει την είσοδο παθογόνων.
– Το φυτό εναποθέτει στρώματα σουβερίνης και λιγνίνης στα κύτταρα κοντά στο τραύμα. Η σουβερίνη (suberin) είναι μια κηρώδης ουσία που κάνει τα κύτταρα αδιάβροχα, ενώ η λιγνίνη είναι ένα πολυμερές που προσδίδει ακαμψία και αντοχή. Αυτά τα στρώματα προστατεύουν την πληγή και αποτρέπουν περαιτέρω βλάβη.
– Το φυτό αντλεί πόρους, όπως θρεπτικά συστατικά και ορμόνες , στην κατεστραμμένη περιοχή για να υποστηρίξει την ανάπτυξη και την επιδιόρθωση των ιστών. Αυτή η διαδικασία λαμβάνει χώρα με την ενεργοποίηση συγκεκριμένων γονιδίων απόκρισης στο στρες που ρυθμίζουν την παραγωγή πρωτεϊνών και ορμονών που εμπλέκονται στην επισκευή και την άμυνα.
Το κλείσιμο των πληγών κλαδέματος γρήγορα και καλά, εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως το μέγεθος του μοσχεύματος, τη συνολική υγεία του φυτού και τις περιβαλλοντικές συνθήκες.
Η συνολική υγεία του φυτού είναι ένας σημαντικός παράγοντας για την ικανότητά του να επουλώνει τα τραύματα γρήγορα. Οι επαρκώς τρεφόμενες ελιές τείνουν να επουλώνονται γρηγορότερα και πιο αποτελεσματικά.
Ένα υγιές φυτό, μάλιστα, έχει μεγαλύτερη ικανότητα να παράγει την απαραίτητη ενέργεια μέσω της φωτοσύνθεσης και να διανέμει θρεπτικά συστατικά και ορμόνες σε κατεστραμμένες περιοχές. Η φωτοσύνθεση και η κυκλοφορία του χυμού είναι πιο αποτελεσματική όταν το φυτό βρίσκεται σε βλαστική δραστηριότητα, η οποία συμβαίνει γενικά την άνοιξη και το καλοκαίρι, περιόδους που οι διαδικασίες επούλωσης είναι γρήγορες.
Σε περιόδους βλαστικής ανάπαυσης, όπως ο χειμώνας, η μεταβολική δραστηριότητα του φυτού μειώνεται και αυτό σημαίνει ότι η επούλωση των πληγών θα επιβραδυνθεί.
Είναι σημαντικό να ληφθεί υπόψη, όπως ήδη εξηγήθηκε, ότι οι χρόνοι θεραπείας μπορεί να ποικίλλουν βάσει πολλών παραγόντων, όπως η ποικιλία του ελαιόδεντρου, οι περιβαλλοντικές συνθήκες, η εποχή και οι αγρονομικές πρακτικές διαχείρισης. Λαμβάνοντας υπόψη ένα ελαιόδεντρο σε παραγωγή, σε κανονικές διατροφικές συνθήκες και με τομές που γίνονται κατά τη βλαστική ανάπτυξη, οι χρόνοι επούλωσης από κομμένα τραύματα μπορούν να θεωρηθούν ως εξής:
– μικρές τομές (λιγότερο από 1 cm σε διάμετρο): ο σχηματισμός ουλώδους ιστού και το κλείσιμο του τραύματος μπορεί να συμβεί σε περίπου 20 – 30 ημέρες.
– μεσαίες τομές (έως 5 cm σε διάμετρο): απαιτούν περισσότερο χρόνο, γενικά πάνω από 40 ημέρες, καθώς ο ουλώδης ιστός πρέπει να καλύπτει μεγαλύτερη επιφάνεια.
– μεγάλα κοψίματα (πάνω από 5 cm σε διάμετρο): η επούλωση γίνεται πιο περίπλοκη, το φυτό δεν πρέπει μόνο να παράγει σουβερίνη και λιγνίνη για το τραύμα, αλλά πρέπει επίσης να πολλαπλασιάσει τα κύτταρα από τις άκρες και να αρχίσει να σχηματίζει ξυλώδη ιστό. Αυτή η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει περισσότερο από δύο μήνες.
Σε μεγαλύτερες τομές, το φυτό αναπτύσσει μια ξυλώδη πάχυνση γύρω από τις άκρες του τραύματος που συμβάλλει σε μια πιο εύρωστη και μακροχρόνια αποκατάσταση του τραύματος.
Πάστα ή ανοιχτές πληγές;
Όσον αφορά τη χρήση πάστας ή το να αφήνεις τις πληγές ανοιχτές στον αέρα, υπάρχουν αρκετές σχολές σκέψης. Ακολουθεί μια σύγκριση μεταξύ των δύο προσεγγίσεων:
Πάστα
Η χρήση πάστας μπορεί να αποτρέψει τις μολύνσεις σε μεγαλύτερα κοψίματα, βοηθώντας στη σφράγιση της πληγής και στην πρόληψη της εισόδου παθογόνων μικροοργανισμών.
Ανοιχτές πληγές
Για μικρότερα κοψίματα, το να αφήνεις τις πληγές ανοιχτές επιτρέπει στο πέλμα να σχηματίσει κάλους φυσικά, διευκολύνοντας την ταχύτερη επούλωση.
Θεραπείες μετά το κλάδεμα
Μετά το κλάδεμα, είναι σημαντικό να προστατεύσετε τις πληγές για να αποτρέψετε τις μολύνσεις και να προωθήσετε τη βέλτιστη επούλωση.
Οι θεραπείες μετά το κλάδεμα, στην πραγματικότητα, αντιπροσωπεύουν ένα κρίσιμο βήμα στη διαχείριση του ελαιώνα, ειδικά για τα μεσαία και μεγάλα τεμάχια.
Προϊόντα χαλκού (Cu)
Οι θεραπείες με βάση τον χαλκό χρησιμοποιούνται παραδοσιακά για την πρόληψη μυκητιακών και βακτηριακών λοιμώξεων. Ο χαλκός λειτουργεί δημιουργώντας ένα προστατευτικό φράγμα στις κομμένες επιφάνειες, μειώνοντας τον κίνδυνο μολύνσεων από παθογόνα όπως μύκητες και βακτήρια. Προϊόντα με βάση τον οξυχλωριούχο χαλκό ή το υδροξείδιο του χαλκού είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά και μπορούν να εφαρμοστούν αμέσως μετά το κλάδεμα.
Dodine
Το Dodine είναι ένα προληπτικό και θεραπευτικό μυκητοκτόνο και η εφαρμογή του μετά το κλάδεμα μπορεί να είναι χρήσιμη για την πρόληψη μολύνσεων σε μεγαλύτερα κοψίματα ή σε συνθήκες υψηλής υγρασίας, όταν ο κίνδυνος ανάπτυξης μυκήτων είναι μεγαλύτερος.
Αποστάγματα ξύλου και ψευδαργύρου (Zn)
Τα αποστάγματα ξύλου, που λαμβάνονται από την πυρόλυση βιομάζας, αντιπροσωπεύουν μια καινοτόμο και φυσική λύση για θεραπείες μετά το κλάδεμα. Αυτά τα προϊόντα έχουν αντιμικροβιακές ιδιότητες και προάγουν την επούλωση χάρη στα οργανικά τους συστατικά. Επιπλέον, τα προϊόντα που περιέχουν ψευδάργυρο (Zn) είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για την τόνωση της αναγέννησης των ιστών και τη βελτίωση της αντοχής των φυτών. Ο ψευδάργυρος (Zn) είναι ένα απαραίτητο μικροστοιχείο για τη σύνθεση ενζύμων που εμπλέκονται στις διαδικασίες επιδιόρθωσης και ανάπτυξης των κυττάρων.
Γράφει
Enzo Gambin
Διευθυντής της Διαπεριφερειακής Ένωσης Ελαιοπαραγωγών AIPO
OlivoNews, GIORNALE DI OLIVICOLTURA E PENSIERO CIRCOLARE
Για περισσότερες Ειδήσεις και όλα τα αγροτικά νέα επισκεφθείτε το e-Agrotis.gr
