Δεν αναμένονται ιδιαίτερες αυξομειώσεις τιμών για την ελληνική αγορά του ελαιολάδου το 2024 λόγω της περιορισμένης προσφοράς και υψηλής ζήτησης. Οι Έλληνες παραγωγοί ετοιμάζονται για ένα χρόνο με λίγες συναλλαγές, περιμένοντας μια πιο γόνιμη επόμενη σεζόν, όπως διαπιστώνει το Παρατηρητήριο Πιστοποιημένων Προελεύσεων, ένας από τους κύριους παραγωγούς και διανομείς πιστοποιημένου έξτρα παρθένου ελαιολάδου, στη μηνιαία του επισκόπηση.
Για τον κλάδο της ελιάς, η νέα χρονιά ξεκίνησε διατηρώντας τις τάσεις της αγοράς που χαρακτήριζαν το τέλος του 2023: η τιμή του έξτρα παρθένου ελαιολάδου στην Ιταλία, στην πραγματικότητα, συνεχίζει να παραμένει υψηλή, φτάνοντας τα 10,50 ευρώ/κιλό. Η κατάσταση αυτή ανακοινώνεται από το Παρατηρητήριο Πιστοποιημένων Προελεύσεων (Certified Origins Observatory), ένας από τους κύριους παραγωγούς και διανομείς πιστοποιημένου έξτρα παρθένου ελαιολάδου (IGPκαι DOP), απλής προέλευσης και μικτών ελαίων, το οποίο προσφέρει μια μηνιαία επισκόπηση των κύριων αγορών. Η παρατεταμένη ξηρασία πλήττει ιδιαίτερα τις μεσογειακές χώρες παραγωγής, ιδιαίτερα την Ισπανία, όπου τα αποθέματα νερού βρίσκονται επί του παρόντος στο 22%, σημαντικά χαμηλότερα από το 2023 που ήταν στο 29% και πολύ κάτω από τα μέσα επίπεδα της τελευταίας δεκαετίας (51%).
Η αγορά ελαιολάδου στη Μεσόγειο διατηρεί υψηλές τιμές λόγω της σπάνιας διαθεσιμότητας πετρελαίου και της αδιάκοπης ζήτησης από τις εξαγωγικές αγορές, παρά τη μειωμένη εγχώρια κατανάλωση σε ορισμένες μεσογειακές χώρες. Ιστορικά, η αγορά διατηρεί ένα συγκεκριμένο χάσμα μεταξύ του κόστους χονδρικής του ιταλικού και του ισπανικού ελαιολάδου, με το ιταλικό λάδι να βρίσκεται υψηλότερα, κυρίως λόγω των μεγαλύτερων όγκων παραγωγής που προέρχονται από την ιβηρική ύπαιθρο, σε σύγκριση με τους όγκους που προέρχονται από τα ελαιοτριβεία από την ιταλική χερσόνησο. Σήμερα αυτό το χάσμα έχει μειωθεί δραστικά από την αγορά, λόγω δύο διαδοχικών συγκομιδών στην Ισπανία που βρίσκονταν πολύ κάτω του μέσου όρου: οι ελαιώνες έχουν στην πραγματικότητα παράγει έως και 50% λιγότερους καρπούς.
Τον Φεβρουάριο του 2024 η τιμή του ιβηρικού έξτρα παρθένου ελαιολάδου βρίσκεται σταθερά μεταξύ 9,00-10,00 ευρώ/κιλό, κοντά στην ιταλική. Μεταξύ άλλων μεσογειακών παραγωγών, το λάδι ελληνικής και πορτογαλικής προέλευσης βρίσκεται επίσης γύρω στα 9,50-10,00 ευρώ/κιλό, ενώ το «λιγότερο ακριβό» παραμένει το τυνησιακό με τιμές μεταξύ 8,00-9,00 ευρώ/κιλό. Στην Ιταλία η αγορά ανέφερε ορισμένες συναλλαγές τον Ιανουάριο περίπου 9,00 ευρώ/κιλό για συμβατικά Extra Virgin αλλά και με υψηλές αιχμές πάνω από 10 ευρώ/κιλό. Ο μήνας Φεβρουάριος θα είναι χρήσιμος για να προσδιοριστεί εάν η τάση θα αντιστραφεί και θα αρχίσει να παρατηρείται πτώση της τιμής για μια από τις πιο εκτιμημένες και αξιόλογες προελεύσεις στις ξένες αγορές ή αν αντ’ αυτού πρόκειται για μια προσωρινή πτώση που θα μπορούσε να διακοπεί από την αύξηση της ζήτησης από τους εμφιαλωτές και τις λιγότερο από ρόδινες προσδοκίες για την εκστρατεία 2024-2025.
Για να καλύψει τις ανάγκες των Ισπανών πολιτών που παλεύουν με το υψηλό κόστος ζωής, η κυβέρνηση της Ιβηρικής αποφάσισε να απαλλάξει το ελαιόλαδο από τον τρέχοντα ΦΠΑ 5%. Η επιλογή αυτή έγινε επίσης υπό το φως της συνεχούς αύξησης των τιμών του λαδιού από τις ισπανικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ και της σημαντικής πτώσης των αγορών, παρά το γεγονός ότι το λάδι είναι βασικό προϊόν της ιβηρικής κουζίνας. Τα νέα για μια ελαφρώς υψηλότερη από την αναμενόμενη συγκομιδή δεν αρκούν για να κατευνάσουν τις ανησυχίες σχετικά με την έλλειψη αποθέματος και ποιότητας που απαιτούνται για την κάλυψη της εγχώριας και εξαγωγικής ζήτησης καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024.
Δεν αναμένονται αυξομειώσεις τιμών για την Ελλάδα, λόγω κακής διαθεσιμότητας και κυρίως ποιότητας. Οι Έλληνες παραγωγοί και τα ελαιοτριβεία ετοιμάζονται για ένα χρόνο με λίγες συναλλαγές, περιμένοντας μια πιο γόνιμη επόμενη σεζόν.
Στην Πορτογαλία, οι παραγωγοί αναμένουν μια καλή εκστρατεία όσον αφορά τον όγκο και την ποιότητα, αλλά με τις τιμές να παραμένουν υψηλές λόγω της σταθερής ζήτησης, με κορυφές στα 9,50 ευρώ/κιλό για το συμβατικό λάδι και 10,50 ευρώ/κιλό για το βιολογικό.
